İnternet Yasası hakkındaki görüşlerim

Osman Bey;

Öncelikle son derece hassas bir yasanın uygulanması noktasında biz fikir
önderlerinin yorumlarını önemsediğiniz için teşekkür ederim.
Şüphesiz 91 yılından beri internet dünyasının içinde bulunan biri olarak
pratik ve teorinin arasındaki çakışmalarla çok cebelleştik. Dolayısı ile
kanıunun uygulanması aşamasında doğabilecek sorunları tahmin edebiliyoruz.
Kanunu incelediğimde T.C. kanunlarının hepsinde olduğu gibi oldukça iyi
planlanmış olduğunu rahatlıkla görebiliyoruz. Ancak iki konuya dikkatinizi
çekmek isterim.
Birincisi konjonktürel bazı kararların olduğunu görüyoruz. Yani internet ve
özellikle dünya gündeminin devinimi ile kısa zamanda yaşlanacak ve anlamsız
ve ters görünebilecek bir iki maddenin varlığı özellikle dikkatimi çekti.
Bunların en başta geleni telif yasalarıdır. Telif yasaları aslında sadece
hukuki bir hak meselesi olmaktan çok ticari faaliyetlerini geri
bildirimleri ile düzenlenen bir yapıdır. Telif yasalarının son dönemlerde
en çok uygulanduığı alanların başında gelen müzik sektörü bu devinimin
içinde kazanç yapılarını ve ticari uygulamalarıı telif sorunlarını önemsiz
hale getirecek şekilde yeniden düzenlemektedir. Bu yeni yapılanma telif
yasalarının bir sorun olduğu birçok sektör için geçerlidir.
İkincisi ise; kararlarında inisiyatif boşlukları bırakılan kanunlardır. Bu
tip kanunların uygulanmasında inisiyatif sahibinin bilgi birikimi ve
olaylara bakış aşaması bu tip kanunların bir süre sonra doğru şekilde
uygulanması konusunda sorunlar yaratabilecek, suçsuz insanları kanunlar
karşısında sorumlu duruma getirebilecektir.
Bu bilgiler ışığında kanunları uygularken özellikle dünyadaki gelişmeleri
de göz önüne alarak yönetmelikleri dinamik düzenlemelerle genel dünya
gündemine yakınlaştırmak takidiri şayandır.

Daha önce de bahsettiğim gibi kanunda şu an internet gündeminin takıldığı
sorunlar konusunda son derece net ve etkin çözümler öngörülmüş olup.
Uygulama aşamasında işleyişi kolaylaştıracak önerilerim sorularınızla
birlikte aşağıda iletilmiştir.

1- Erişim sağlayıcıların yükümlülükleri neler olmalıdır?

Kanunda da açık şekilde belirtildiği üzere erişim sağlayıcılar, erişim
sağlama hizmeti verdikleri kişilere yada abonelerine verdiği hizmetlerin
trafik bilgilerini tutmak zorundadır. Ancak tabii ki kişinin kişiye ve
kuruma işleyebileceği suçlar nedeni ile aynı zamanda erişimi sağladığı
kişinin faaliyetlerinide log dosyaları ile tutmak mecburiyeti bulunmalıdır.
Bu log dosyaları text olduğu için tutulma sürecinin z veya çok olması
kurumun faaliyetlerini etkilemez. Ancak tutulan bilginin içindeki özellikle
kimin hangi hizmetten faydalandığı ve daha önemlisi saat ve gün gibi
bilgilerin gerçeği yansıtması daha önemlidir. Bu nedenle kurumun log
dosyalarını düzenlediği sunucular üzerindeki saat bilgilerini belli
sürelerde atomik saat ile senkronize etmesi, etmemesi halinde bunun bir
ihmal sayılması önemlidir.

2- Erişim sağlayıcı trafik bilgileri neleri kapsamalıdır. Bu bilgiler ne
kadar süre muhafaz edilmelidir?

Ülkemizdeki internet kullanıcısı sayısı bu kadar azken kişilerin internet
üzerinde güzenliklerini ve kimliklerini belirten bilgileri bulunduran bir
aggregation merkezinin bulunması aslında çok güzel olurdu. Bu özellikle
interneti bir sanal mecra yanlış bildirimi ile tanımlayıp, buradaki suçları
suç kapsamında görmeyen cahil zihniyetinde sonu olurdu.
Ancak bu yapılamasa bile erişim sağlayıcıların kime erişim verdiklerini
vatandaşlık numarası ile eşleştirmeleri e-devlet projelerinin uygulanması
ve kullanıcı bilgisi ve şifre gerektiren ve sitelerde otantikasyon sorununa
da çözüm olabileceğinden önemlidir. Ancak bu bilgileri almak ve gereğini
yapmak yasaklamalarla değil, teşvikle gerçekleşmelidir. Zaten otantikasyon
sorunu sadece Türkiye’nin değil bütün dünyanın sorunudur ve bu konuda
internet society(Genel Merkez)’nin alacağı kararların yönetmelilerle
eşleştirilmesinin belli aralıklarla yapılmalıdır.
Bu minvalde erişim sağlayıcılarının özellile vatandaşlık numarası ip
yapılan faaliyet ve doğru saat bilgileri alması yeterli olacaktır.
Bu faaliyette vatandaşlık numaralarının teşvikle alınabilmesi için
özellikle büyük erişim sağlayıcılarını belli intrenet kullanım kredileri
vermeleri, kişiye internet vatandaşlık numarasının da bulunduğu ve hem
sanal hem gerçek dünyada resmi kimlik belgesi olabilecek internet kullanım
lisansları (ehliyetleri) çıkarılması doğru olabilir.

3- Erişim engelleme işlemleri teknik olarak nasıl yapılabilir?

Erişim engellemeleri bşlı başına bir sorundur. Aslında sorunun kaynağı
doğal dünyamızda suçun oluştuğu ortamlara gidişi değil direk içeriğin
sahibini yakalamak yolu ile çözümler bulunması ancak burada bazen suçu
işleyenin TC yasaları kapsamında bulunması ve ulaşılama olmasıdır.
Bu nedenle erişimin engellşenmesi konusunu içime sindirememiş olmama rağmen
daha iyi bir çözümün özellikle şu aşamada bulunamayacağını varsayarak bu
konudaki önerilerimi iletiyorum. Ancak bu konudaki muhalefet şerhimini de
saklı kalmasını rica ediyorum.
Öncelikle yurt dışında bile bulunsa hiçbir yer sağlayıcı kurum ticari
faaliyetlerinin içine ideolojik ve bazı ülklerin suç saydığı faaliyetler
bulundurmak istemez. Ne amaçla olursa olsun buna yeltenen her kurumun
üzerinde buna hayır dyecek bir kurum mutlaka vardır. bu nedenle özellikle
içerikle savaşacak ve devletin hangi içerikleri benimsemediğini  gerekli
kuruma bildirecek bir yapının mutlaka kurulması gerekmektedir.
Bunun dışında kullanılacak en iyi yöntem routerlar üzerinde özellikle belli
yerlerden gelen içeriğin ip bazında kaatılmasıdır. Geçen zamanda dns
yasaklamalarının bir sonuç vermediği görülmüştür.
İçeriği kontrol edip onun üljke içinde dolaşmasını içeriğin dijital imzası
ve/veya patern’indan anlayan bir yapının kurulması daha doğru olacaktır. Bu
konuda birçok teknoloji şirketi özellikle Microsoft güçlü çözümler
üretmektedir. Mutlaka bu konuda oen source çözümlerde nulunmaktadır.

4- Kanunda tadat edilen erişimi engellenebilecek suç türlerinin kapsamının
nasıl olmasını değerlendirirsiniz?

Bu konuda dikkat edilmesi gereken en önemli nokta burada kantarın topuzunu
kaçırmamaktır. Özellikle kanunun 8. maddesinin a bendindeki 5-6. ıncı
maddeler uygulama sorunları doğurabilir. Bu nedenle bu konuların  son
derece net bir şeklilde yönetmeliklerle altının dolduurlması büyük bir
gerekliliktir.
Yasayı uygular ve yorumlarken erişim engellemeleri yerine içerik
sahiplerinin daha belirginleştirilmesi noktasına konsantre olunması sorunu
daha net çözecektir. Yani bu kanun bir yasaklar sinsilesi olmaktan ziyade
internet ortamında herkesin kimliğini netleştirdiği, kendini ve yüzünü
ortaya koyduğu bir kanun olması yaşanan ve yaşanacak olan sorunları
kökünden çözecektir kanaatindeyim.

5- Toplu kullanım sağlayıcı kimler olabilir?

Kul
lanıcıları belli bir sürenin altında kullanımı olan ve devinimi çok
fazla olan bütün kurumları toplu kullanım sağlayıcılar arasında
sayabbiliriz.Burada sorun kullanıcının kimlik bilgilerini istemenin
işleyişin hızına büyük sekteler vurduracak olması ve /veya alınması
fikrinin uygulanamaz olmasıdır.
Bu aşamada e-imza imdada yetişebilir. İnternet cafeler e-imzası bulunmayan
kullanıcılara hizmet vermeyebilir.

6- Toplu kullanım sağlayıcıların yükümlülükleri neler olmalıdır?

En önemlisi toplu kullanım sağlayıcıların mutlaka bilinmesi gerekliliğidir.
Bunun sağlanmasının en kolay yolu bu tip kurumların klasifiye edilip bir
lisanslamanın yapılmasıdır. Denetleme aşamasında da en doğru yöntem belli
bir ipden çıkan trafiğin miktarı ve trafiğin çeşitliliğidir.

7- Ticari amaçla toplu kullanım sağlayıcıların yükümlülükleri neler
olmalıdır?

Erişim sağlayıcıların yükümlülükleri ile ticari amaçla toplu kullanım
sağlayıcıların yükümlülükleri arasında bir farklılık bulunmamalı yani
kullanıcılar kimlik bilgilerini belirtip kontrol edildikten sanraki
faaliyetleri loglanmaslı ve bu log dosyaları kurum faaliyetini bitirmesi
noktasında erişim sağlayıcılarla aynı yerde toplanmalıdır. Aslında bu
Ticari amaçla toplu kullanım sağlayıcıların erişim sağlayıcıların
bayiiileri gibi yapılandırılması onların kontrolü vve onları kontrol
etmekle yükümlü olanların kontrolü aşamasında daha doğru ve hızlı
olacaktır.
Bu sayede Ticari amaçla toplu kullanım sağlayıcıların hertürülü
faaliyetlerinden erişim sağlayıcılar da sorunlu olacaktır.

8- İçerik sağlayıcıların, yer sağlayıcıların ve erişim sağlayıcıların
kendilerine ait internet ortamında kullanıcıların ulaşabileceği şekilde
bulundurmakla yükümlü olacakları tanıtıcı bilgileri neler olmalıdır?

Bu bilgiler dünyada son dereec nettir. Bu bilgiler kurumun lisansları ile
birlikte erişim bilgileridir. Bu kurumların ticari boylarına baktığınızda
onları bir call center ile sorumlu tutmak haksızlık olacak gibi görünse de
bu aslında tüketici yasalarına göre  de bir gerekliliktir. Bunun dışında
olmazsa olmaz ise abuse@ info@ gibi son derece net ve global e-maillerin
bulunması ve bu maillere 24 saat içinde geri dönüş zorunluluğunun bulunması
olmalıdır.
Teker teker baktığımızda ise
içerik sağlayıcının sorumlu yayın koordinatörünün erişim bilgileri ve
bilgilere gelen hertürlü enformasyon isteği ve şikayete 24 saat içinde geri
dönüş zorumluluğu olmalıdır. Ayrıca içerik sağlayıcının hizmet aldığı yer
sağlayıcı ve erişim sağlayıcının bilgilerinin bulunduu sayfalara linkleri
olmalıdır.
Yer sağlayıcıların yer sağlamakla yükümlü oldukları sitelerin adres
bilgilerini ve o içerik sağlayılarının bilgi sayfalarına linkleri
bulundurmalı ve bu bilgilerin güncel ve doğru olmasından sorumlu olmalıdır.
Aynı durum erişim sağlayıcı içnde geçerlidir.

9- İçerik sağlayıcıların ne tür sorumlulukları olmalıdır?

İçerik sağlayıcı suç unsuru bulundurabn bir içeriği sitesinde bulunduramaz.
Bu tip bir içeriğe içerik sahibinin kesin bilgilerini belirtmek kaydıyla
link verebilir. Bu duurmda o içerik sağlayıcılarının bilgilerinin
doğruuğundan da sorumludur.

10- Yer sağlayıcıların yükümlülükleri neler olmalıdır?

Yer sağlayıcıları kanunda da belirtildiği üzere içerik sağlayıcının
içeriğinden sorumlu olamaz. Ama kendisine bilgi sitesinde belirttilen
yollardan gelen her türlü şikayetle ilgili  24 saat içinde işlemlerini
bitirmek zorundadır. Suç net bir şekilde işlenmekteyse savcılığa ulaşmak
yer sağlayıcının da sorumluluğudur.

11- Erişim sağlayıcı veya yer sağlayıcı olarak faaliyette bulunabilmek için
ne gibi şartlar aranmalıdır?

erişim sağlayıcının ve yer sağlayıcının hizmetlerini net şekilde
tanımlaması, oluşturacağı sistemin sorunluluğunu yasalar karşısında
sağlayacağı lsözü lisans ve sözleşmelerle netleşmiş olmalıdır.
Sorunun amacı hardware ve teknik yeterlilikler belirlemekse bunu
yönetmeliğe yerleştirmek özellikle yeni teknolojilerin birkaç günde bütün
dünyaya yayıldığı internet dümnyası için doğru olmayacaktır.

12- Belirtmek istediğiniz diğer konular nelerdir?

İnternet yasalarına mobil interneti ‘de eklemek doğru olacaktır. Zira mobil
internet yeni erişim sorunları ile kapımızın önünde durmaktadır.

Saygılarımla
Atıf ÜNALDI

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir