İki yılda 50 milyon dolar nasıl kazanılır?

10 Ağustos gecesi, bir milyon kişi aynı anda, ciddi bir üzüntü yaşadı. Üyeleri bulundukları sosyal ağ friendfeed’in kurucuları 11 saatlik bir toplantının arkasından, şirketlerini 50 milyon dolara facebook’a satmışlardı. Canlı (Livestream) bir sosyal ağ sitesi olması nedeniyle ilk yarım saatte site içinde bu haber arandığında, sırf ingilizce olarak haberin 16 milyon kere yorum aldığı görüldü. Friendfeed kullanıcıları durumdan ciddi rahatsızlık duyuyorlardı. Sevdikleri ve öemsedikleri sosyal ağ en iyi ihtimalle başka bir sosyal ağın parçası haline gelecekti. Dakikalar birbirini kovaladı ve durumun bu kadar iç açıcı olmadığı ortaya çıktı. Friendfeed kurucuları, facebook’un arge (araştırma geliştirme) departmanında görevlendirileceklerdi. Bu da friendfeed ile gereği gibi ilgilenemeyeceklerini gösteriyordu. Hemen arkasından kafalardaki diğer soru ise, bu satışın ne kadara olduğu idi. Sorunun cevabı ise, friendfeed kurucularının, ofislerine dönmesi ile birlikte açıklandı. Rakam 50 milyon dolardı. Ekim 2007’de kurulan friendfeed, Ağustos 2009’da yani iki yıldan kısa bir sürede, kurucularına bir iş güvencesi de bırakarak_ki bence işin aslında en önemli kısmı ve anlaşmanın temeli bu_ 50 milyon dolara satılmıştı.

Sosyal ağlar bu kadar parayı nereden buluyorlar

İnternet şirketleri son dönemde, entellektüel yatırımları ile ciddi anlamda güçlü alış,satışların baş rol oyuncuları halini aldılar. En son Facebook’un %1.6’sını 240 milyon dolara satın alan Microsoft, bu sitenin pazarın dev internet siteleri ligine girmesine sebep olmuştu. Şu an facebook’un değerinin, uzmanlar tarafından 15 miyar dolar civarlarında olduğu hesaplanıyor. Bu google’ın internette arama sektörüne kattığı değere benzer bir değerin sosyal ağlar tarafında da facebook tarafından katmasını sağlıyor. Geleneksel merketlerde hesaplanan marka değerleri şirketin genel varlıkları içinde çok da büyük bir kalem olmasa da, internet sektöründeki her satış, aslında çoğunlukla marka değerini ortaya koyuyor. Bu yüzden son derece göreceli olan marka değerleri internet sektöründe resmen ete kemiğe bürünüyor.

Friendfeed’in yatırıma değerli hale gelmesinin sebebi neydi?

İlk aşamada, bu alımın sebebi, şirketin gücünden kaynaklanıyor gibi görünüyor. 2 yıldan az bir süre önce kurulan şirketin, öyle çok da dikkate değer bir malvarlığı yok. Şirket sahip olduğu friendfeed.com sitesi, bir milyon kullanıcıya sahip. Kurucuları tarafından bir sosyal ağdan çok, sosyal ağ toplayıcı (aggregator) olarak tanımlıyor. Türk internet sektörü için, ticari faaliyetlere bakış açımızdan kaynaklı olarak toplayıcı siteler çok bulunmasa da, amerikada farklı sektörlerde bu tip siteler yaygınca görülüyor. Bu zaten internetin soğan kabuğu örneği ile gelişmesinin en belirleyici özelliklerinden biri olarak görülüyor. Bu yapılar ilk olarak finans sektöründe görüldü. Finans sektöründe bütün bankalarda hesaplarla bağlantı kuran toplayıcı (aggregator) siteler, kişilerin finansal yapılarını tek bir kaynaktan idare etmelerini sağladı. Son dönemdeki webmail çözümlerinin hepsi, eposta hesaplarınızdan aynı şekilde maillerinizi toplayıp, tek br kaynaktan yürütme imkanını verdi.
Ancak friendfeed’in sosyal ağlara kattığı tek özellik toplayıcı (aggregator) olması değil. Aynı zamanda, internete livestream özelliğini katıyor olması. Canlı internet diyebileceğimiz bu özellik sayesinde isteğe bağlı çalışan, durağan web sitelerini, daha haraketli ve akışkan bir yapıya kavuşturdu.

Livestream ne demek

İnternet siteleri on demand (yani ihtiyaca bağlı) çalışırlar. Kullanıcı giriş yapar. O ana kadar karşısına çıkan içeriğe ulaşır. Ancak sosyal ağlarla birlikte içeriğin çok kısa zamanda bayatlaması, livestream (akışkan internet) anlayışını gündeme getirdi. Bu sayede siz bağlandığınız an sitenin gündemi ne ise onu görebiliyorsunuz. Tabii bu durumda daha az güncellenen içerikleri de kaybetmemek için farklı kanallarda farklı içeriklerinizi tutabiliyorsunuz. Livestream özelliği, aynı zamanda başka bir ihtiyacı da ortaya koydu. Geçmişte arşivlerin aranması gibi bir yapı mevcutken, livestream ile o anda gündemin aranması yani gerçek zamanlı arama ihtiyacı ortaya çıktı. Livestream yayını yapan friendfeed, twitter gibi sitelerde arama yapmak için özel arama motoru yapıları hazırlanmaya başladı. Tabii google da bu konudaki ihtiyacı öngörerek, arama motorunun livestream yapan siteleri çok daha fazla ve hızlı indekslemeye başladı. Bu nednele yeni bir modül çıkaracağını açıklayan google belirli kullanıcılara bu hizmeti vermeye başladı. Livestream ile güncel yapılarda arma yapmak, toplumun anlık gündemini değiştiren, felaket anlarında, markaların anlık krizlerinde ciddi anlamda işe yarıyor. Geçen hafta içinde Çanakkale’de gerçekleşen depremin, İstanbul’da hissedlmesi konusundaki en hızlı bilgiye birçok insan friendfeed aracılığı ile ulaştı.

Bu satışın arkasındaki gerçek neden?

Friendfeed kullanıcısı olan bir milyon kişi aslında facebook’un 250 milyon kullanıcısının yanında çok da önemli bir değer teşkil etmiyor. Aslında, facebook için friendfeed’in geliştirdiği site, sitenin toplayıcı özelliği ve livestream özelliği de ciddi anlam ifade etmiyor. Ancak friendfeed’in kullanıcıları arasındaki, Bret Taylor, Paul Buchheit, Jim Norris ve Sanjeev Singh gibi isimler daha önce de farklı başarı hikayelerinde oynamışlar. Bunlar arasında en önemlileri Gmail ve Google Earth. Çok kullanılan bu siteler, kullanıcıları tarafından da çok beğeniliyor. Bu beğeninin asıl sebebi, sitelerin çalışma yapısından kaynaklanıyor. Herkesin pratik bulduğu bu siteler, hızlı ve kullanıcı dostu olduklarından çok beğeniliyolar. Zaten friendfeed’in de önemli ismi olan Bret Taylor, ben yazılımlarımın yaptıklarına çok inanırım diye açıklamalar yapacak kadar, konuya ilgi gösteriyor.

Gelecekte sosyal ağlar nasıl bir yapıya bürünecek

Sosyal ağlar kendi içinde gelişimlerini tamamlayamadılar. Önce genele hitap eden ağlar oluşmuş olmasına rağmen, kullanıcıların profil bilgilerinin ulaşılabilir olmasına duydukları rahatsızlıktan dolayı, gelecek dönemde kapalı ağların daha fazla ve yaygın kullanılır olacağını göreceğiz. Bu ağlar kişinin profiline uygun (meslek,yaş grupları v.b.) kırılımlar göstemekle birlikte, davranışlarına (belli bir markanın grubu, alışveriş önerileri grubu) göre de şekillenebilecek. Bu tabii bir başlangıç olacak. Devamında koca bir sektörün oluşması bekleniliyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir