e-seçim

Seçim dönemleri, siyasilerin egolarının normal seviyelere düştüğü, kendileri ile ilgili yorumları dikkate alıyormuş gibi yaptıkları ve yapılan istekleri dinledikleri dönemlerdir.  Yani siyasiler bu dönemlerde halkın arasına inerler…
Malum yeni bir seçim dönemi geliyor. Bu seçim diğerlerinden biraz farklı. Her türlü sürprize gebe bir seçim dönemi geliyor. Bu da partilerin farklılaşma ihtiyaçlarını gerektiriyor. Bu nedenle, bu seçimlerde elinde kağıt, kalem  köy köy halkın yol, su elektrik isteklerini not eden danışmanları daha az göreceğimizi, kahvelerde sohbet edip maç dinleyerek geçen dört yıl neden oraya uğramadıklarını anlatan siyasileri çok fazla göremeyeceğiz. Görsek de muhalefet de olsa iktidar da olsa sert tepkialacaklarını biliyoruz. Zira halk artık bu samimiyetsiz gösterileri yemiyor. Herkes bütün toplumu refaha çıkaracak genel bir formülün peşinde. Bu ihtiyaç vatandaşın da evinin önündeki yoldan daha elzem bir ihtiyacı haline geldi.
Bu yüzden vatandaş genel geçer sorunlara çözümler ve bu çözümleri gerçekleştirecek aksiyonları görmek istiyor. Bu nedenle en fazla insanla temasa geçilebilecek alanlardan biri olan medya, sosyal medya ve yazılı bilgi ve belgelerin en güzel sunum mecrası internet bu seçimin en can alıcı mecralarından olacak.
Bu nedenle bugünü milat alırsak intenet üzerinde partilerin durum raporlarını çıkarmayı, gelecekle ilgili varsa stratejilerini görmeyi son derece önemsiyorum.

Bilinmesi gereken kurallar
İnterneti sanal bir dünya zannedenler yanılmaktadırlar. Bu işi popülerleştirmek amacı ile işin teknolojisini, tarihini ve felsefesini bilmeyen birkaç kişinin ortaya attığı bilimsel hiçbirderinliği bulunmayan bir tanımlamadır. Gerçekte internet bir siber ortamdır. Zira internet sibernetik biliminin bir ürünüdür. ( bkz: http://en.wikipedia.org/wiki/Cyberspace )
İkinci önemli konu ise, internetin şu son döneme kadar çoğunlukla bilgisayarla girilmesinden dolayı  bir bilişim teknoloji olarak algılanmasıdır. Aslında internet sosyal bir teknolojidir. Bu da son dönemde sosyal medya ve sosyal ağlar denilen platformlar sayesinde daha açık ve net görüldü. Tabi bu konudaki en net gelişme internete tüketici elektroniği ile girenlerin sayısının bilgisayarla girenlerden daha fazla olması ile olacaktır.
Bu iki konuyu açıklamamın sebebi; internet ortamında siyasi partilerin de yaptıkları büyük yanlışların bu iki algılama hatasından ortaya çıkmasıdır. İnternet’i sanal bir ortam olarak algılamak, hem siyasilerin oradaki görüntülerinin normalden daha hafif görünmesine sebep olmaktadır. Twitter halkın arasına çıkmaktır. Bu nedenle toplumun bir araya geldiğibir ortamda nasıl davranıyor kendinizi nasıl gösteriyorsanız, twitterda da öyle davranmak zorunluluğu vardır.
İkinci önemli konu ise internetin bir IT müdürüne veya bilişimden anlayan bir milletvekiline bırakılmayacak kadar değerli ve dikkat edilmesi gereken bir alan olduğudur.Partilerin web sitelerinin bu kadar insandan uzak, basma kalıp, şablonik olmasının sebebi de tam olarak budur. Web siteleri parti liderlerinin yapması gereken zorunlu bir alan değil, halkla iletişime geçmenin, destekleyicilerine ulaşmanın ve diplomasinin adresidir.
Bu bilgiler dahilinde mevcut durumu inceleyecek olursak.

1. Web siteleri

akparti.org.tr

Tasarım :

Her ne kadar partilerin arasındaki en kurumsal duruşu yüksek web sitesi Ak Parti’ye ait olsa da, ortalama bir web sitesine göre ciddi eksiklere sahip.  İnternetten anlamayan gazetecilerin yaptıkları web siteleri gibi haber resimlerinin eğilip büküldüğünü  bu sitede oldukça fazla görüyoruz. Kurumsal rengi ve kurumsal tanımları web sitesinin içinden ancak cımbızla ayıklıyoruz.   Bilgi yapılanması ve navigasyon nerede boşyer varsa oraya birşey ekleden başka bir  kural tanımıyor. Herşeyin ön sayfaya çıkarılması gerekliliği varmış gibi neredeyse arkasında bir sayfa içerik olan birçok anlamsız butonun navigasyonda yer kapladığını görüyoruz. İşin üzücü tarafı özellikle dışarıya link verilen alanlarda dış link seçimleri de son derece yanlış.

İçerik:

Ak Parti’nin web sitesi içerik anlamında oldukça dolu.  Partinin ana sayfasındaki resimlerin %90’nın Tayyip Erdoğan’a ait olması durumu, lider partisi olduğu mesajını çok net ve doğru bir şekilde veriyor. İlk anda, site çok dilli birsite izlenimi verse de aslında öyle olmadığını o dillerin altındaki tek sayfadan anlıyoruz. Bir tek ingilizce sitede, bilgi var ancak bu bilgiler de en genel geçer bilgiler. Ben iktidar sitesinin aynı zamanda hiç değilse ingilizce olarak bütün dünyaya duruşu ile ilgili bilgi verecek dinamik bir siteye sahip olmasını beklerdim.

Altyapı:

Altyapı genel olarak başarılı. Sitenin linkleri arama motorları için planlanmış. Türkçe karakter ve boşluk gibi sorunlara dikkat edilmiş. Ancak çalışmayan linkler, eksik resimler de siteyi dolaştıkça karşımıza çıkıyor.  Sosyal ağ entegrasyonu site içinde yok. bu önemli bir eksik. Ancak iletişim billgilerinin bulunması ve html kodlarında meta tag’lere az da olsa dikkat edilmesi doğru olmuş. Üst solda e-seçim linkinin açılıp içine yapımaşamasında yazılması beni onlarca önceki yılların internetine götürdü. yeni dünyada bir sayfanın altında birşey yoksa o linki kapatırsınız. Açık tutmanın gereği yok. Ayrıca arama bölümünde “%%%” aramasının yapılabiliyor olması SQL injection açığı olabileceği izlenimini de doğuruyor.

Toplamda bakıldığında Ak Parti sitesi teknik anlamda çok kötğ durumda olmasa da ciddi bir görsel yönetmenin bakımına muhtaç görünüyor. Ayrıca sosyal bölümlerden mezun birinin sitenin bilgi altyapısını ve dış dünya ile entegrasyonunu düzenlemesi gerekliliği de hemen insanın dikkatini çekiyor. Ak Parti’nin Ak Parti Tube diye bir video sitesi bulunuyor. Buradaki tube uzantısının, son dönemde kamuoyunda partiye çok zarar veren youtube kapatılması olayına bir gönderme ve içten içe youtube’a bir özenmeolduğunu düşünüyorum. Yoksa bir parti neden sitesine bir markanın ekini koyar bilemiyorum.

CHP.org.tr

Tasarım

CHP’nin sitesi de, partinin kurumsal kimliğinden oldukça uzak. Bu nedenle çok da başarılı bir görsel tasarıma sahip değil. Ana sayfada gereksiz boşluklar oluşmuş ve sitenin sağ sol kolonlarındaki bannerlar birlikteliğini kaybetmiş durumda.
Bu sitede de bilgi yapılanmasındaki düzensizlikler hemen dikkat çekiyor. Bir algoritmanın oluşmadığı genel geçer bir mantığın yerleşmediğini hemen farkediyoruz.
Metin resim ilişkisine de dikkat edilmediğini görüyoruz. Bu nedenle sitede metne çok yakın resimler bulmak mümkün.

İçerik

İçerik kaynağıtam olarak belli değil. Siteyi besleyen içeriğin geleceği yer sorununun çözülemediği bu nedenle de konuyla ilgili birinin üzerine yük olarak verildiği izlenimi veriyor. Bu tabii bilgi almak için gelen kullanıcının kafasını fena halde karıştırıyor. Eğer bu sitenin bilgi kaynağı gazeteler olacaksa partinin yapılanmasına gerek kalmıyor tabii o zaman herkese bir medya takip sistemi hediye etmek yeterli olacaktır.

Altyapı

Web sitesinin .net ile hazırlanması browser bağımsız olmasını sağlamalıydı. Ancak buna engel bir teknolojinin kullanılmış olması lazım. Zira bazı yanlışlar o kadar köklü ki benim chrome kullanmamdan kaynaklandığını umut ediyorum.
Mesela sitenin en altındakiemail adrsinin linkinin olmamasının kabul edilebilir hiç bir açıklaması yok. Meta taglere dikkat edilmiş olması güzel ancak search engine destekli olmayan url’ler seçim dönemi iöin bu sitenin kör, topal kaldığını gösteriyor. Sosyal ağ entegrasyonu olmaması ve haber iframe’inin haberin tamamını içine alamaması ise kabul edilemez altyapı hatları arasında.
Arama bölümünde “%%%” aramasının yapılabiliyor olması SQL injection açığı olabileceği izlenimini de doğuruyor.

CHP’nin bu site ile seçim virajını dönmesi onu oldukça zora sokar. Site’nin ne tasarım, ne içerik ne de altyapı tarafında büyük bir gücü yok. Biraz zorla kotarılmış bir iş hissi veriyor. CHP’nin sitesine girmek isteyen kullanıcının ihtiyacını karşılayacak haber ve interaktiviteden de yoksun.

Mhp.org.tr

Tasarım:

Diğer partilerin siteeri gibi MHP’nin sitesinde de bir kurumsal kimlik bulmak mümkün değil. çok başarılı bir tasarımı da yok. Ancak durumu çok da kötü sayılmaz. Meta taglerin yazılmış ama içlerinin boşolması çok komik bir durum. sanıyorum burada da içerik onayı vereck yapıda sorunlar var. Sitenin tasarımında gerek banner alanı gerekse navigasyonda gereksiz bir flash kullanımı söz konusu.

İçerik

İçeriği en az olan sitelerden biri MHP. Site ile yönetimin ilgilenmemesinin sebep olduğunu düşünüyorum. Site muhtemelen tasarımayoğun çalışmayı bilen birinin elinden çıkıyor. Flash ile uğraşırken içerikeklemesi unutulmuş.
Ancak tam da bu sebepten içerik altyapısı oldukça düzgün. İçerik fazla olmadığı için durumu zorlayacak bir içerik oluşmamış ve infrastructure aynen korunabilmiş.

Altyapı

İlk defa içerişinin halka ulaşması gereken bir sitenin arama kısmında insan kontrolü yapan bir yazılımla karşılaştım. Bu son derece gereksiz gibi görünüyor. Ancak bunun sebebi sanıyorum güvenlik. Bu konuda hassas olan bir yapının SQL injection’a dikkat etmemesi de sistemi yürüten arkadaşların teknik kişilerden çok grafik ağırlıklı olmaları gibi geliyor. Ama bunu destekler nitelikte tasarım başarısının olduğunu da söylemek mümkün değil.

Genel olarak MHP sitesi bakmazsan birşey olmazın en güzel örneklerinden biri. İçeriği olmayan, son derece basit bir kobi sitesinden daha fazla bir kaynağın ayrıldığını söylemek yanlış olur.
Sitelerine verdikleri değer bir yatırım olduğu için parti liderlerinin seçimiçin beklentilerini de ortaya koyuyor. sırf bu nedenle seçim döneminde web sitelerini daha az iddialı gösteren liderlerin olduğunu da biliyorum.

Bu nedenle sadece seçmenlerin değil, partilerine karar veremeyen adayların da partinin sitesine bakarak seçim iddiasını görme imkanları olduğunu düşünüyorum.
Sosyal ağların bu kadar yaygın olduğu bir dünyada dinamik veya statik web sitelerinetakılı kalmış olmaları partilerin ala Türkiye gerçeği içinde yaşadıklarını ve internet teknolojilerinin onlara yaratacağı farkı anlayamadıklarının en güzel göstergesi.
Liderlere http://my.barackobama.com sitesini hatılatmak isterim. Bunu yaparken de yine yanlış anlaşılmalardan korkuyorum. Bu bir genel seçim, bu nedenle partilerin sitelerinin içinde milletvekilli adaylarının da bulunduğu e seçmenin de bulunduğu sosyal ağların gerekli olduğunu düşünüyorum. Ayrıca içerik üretiminde crowd sourcing yönteminin kullanılması gerekliliğini çok net görüyoruz. Sitelerin içerikleri hem boş hem de son derece ansiklopedik ve arandığında her yerde bulunabilecek bilgileri içeriyor.
AKP’nin sitesinde Ahmet Davutoğlu’nun genel söylemlerine paralel bir dünyaya açılma yapısını görmek isterdim. Egemen Bağış’ın ingilizce blogunun olması gerekirdi. CHP’nin sitesinde gölge hükümet gibi bir yaklaşımla,günün sorunlarına cevap olacak dosyaların olması gerekirdi. Kemikleşmiş kitlesi okur yazar ve fikir üretir olan bir partinin sitesinde halka açık bir blog mutlaka bulunmalıydı. Bu alanların parti yönetimi ile interaktivitesi olmalıydı. Tabii ki yönetim bunlara cevap yazmaya zaman ayıramayacaktır. Ancak azılan güzel bir yazının partiyönetimi tarafından beğenilmesi başlı başına bir iletişim yöntemidir. Böyle küçük çözümlerin site içinde mutlaka olması gerekiyordu.

2. Twitter

Seçime birkaç gün kaldığı bir dönemde twitter’da trending topic olan partinin haber değeri vardır. Bu kendi başına bir reklam unsurudur. Maliyeti de eğer destekcilerle yapılırsa neredeyse hiç yoktur. Prestij değeri vardır. Bunu seçim döneminde birçok parti kullanacak.
Mevcut durum analizine gelince Gürsel Tekin ve Mustafa Sarıgül hariç bütün liderler twitter üzerinde monolog yapıyorlar. Bu da yeni dönem siyasetçi ile eskileri arasındaki farkı net bir şekilde ortaya koyuyor. Burada dikkat çeken bir diğer konu ise Ahmet Davutoğlu’nun twitter’da kullandığı dil. Kendisi tv programlarında ve konuşmalarında gerek Türkçe gerekse İngilizce son derec samimi bir dil ve vücut dili kullanmasına rağmen, internette anons yapan orta kademe bir memurun Türkçesi ile konuşması son derece komik.
Twitter tarafında benim favorim kesinlikle Gürsel Tekin. Kullandığı dilden, kullanımsıklığına, interaktiviteye kadar her konuda son derece başarılı.
Tabii sosyal medyada olmak, halkın arasında olmak gibidir. Bir anda biri yumruğu suratınıza indirebilir. Bunu yapan kişisizin seviyenizde olmadığı için de cevap veremezsiniz. Bu da işin zor kısımlarından biridir. Burada moda deyimi ile nefret söylemleri ile uğraşmayı algılamanız yapılan bir sabotajsa açığa çıkarmayı bilmeniz gerekiyor.

Facebook

Sosyal medyanın kralı facebook’da tek yapılanmış ve bulunabilir parti olarak MHP’yi görüyoruz. Kullanıcı sayısıda hiç de azımsanmayacak noktada. MHP bunu seçimiçin doğru şekilde kullanırsa, bu birçok açığı kapatacak bir avantaj. facebookyapılanması, web sitesine benzemez, seçime bir gün kala ortaya bir gecekondu çıkaramazsınız. Bu nedenle şimdiden çalışmaya başlamak gerekiyor.

Sorular cevaplar

-Sosyal medya, dünyada ve Türkiye’de, partiler tarafından nasıl kullanılıyor? Partilerin seçim kampanyalarında sosyal medyanın kullanımına ilişkin bir değerlendirmenizi alabilir miyiz?

Dünyada sosyal medya dijital diplomasinin en yaşayan parçası, bu nedenle de propaganda ve vatandaş diplomasisinin en önemli parçasıdır. Propaganda türk politikacılarının en iyi bildiği alanlardan biri olsa da vatandaş diplomasisi pek de fazla kullanılmayan örneklerinin çoğunlukla sadık destekciler sayesinde oluştuğu bir alan. Bu nedenle sosyal medyada bu iki alanı gözeterek bir strateji üretmek büyük gereklilik.
Yine Türk siyasetinin en büyük hatalarından biri planlama ve stratejik davranma alışkanlıklarının olmaması. Bu hatanın bu seçimlerde büyük problemlere yol açacağını görebiliyorum.

– Türkiye’de partiler, sosyal medyanın farkında mı? Partilerin web sitesi sosyal medya süreciyle entegre mi? Bu platformlar seçim süreciyle ilişkilendirilebildi mi? Başarılı bulduğunuz örnek uygulamalar var mı?

Neredeyse hiçbir partinin sitesi sosyal medya ile ilişkili değil. bunu çok net görüyoruz. Bu ilişkiden kastımı üç derinlikte anlatmak lazım. En basiti sayfaların altına paylaş butonu koymak ki; zaten bu bir entegrasyo bile sayılmamalı. İkinci aşama facebook connect kullanarak, üyelerinizin “beğeni” sistemini kullanmak ve bu sayede üyelerin profillerindeki dvarlara ulaşıp oradan anaslar yapabilmek. ama aslında bu konuyu gerçekten anlamış bir partiden beklenti, facebook ve twitter ile entegre çalışabilen bir sosyal ağa sahip olabilmeleri. Asıl başarı işte bu noktada başlıyor.

-İnternet ortamında bilgi kirliliği söz konusu. Seçime gidilen bu süreçte bilgi kirliliğinin daha fazla yaşanacağı da malum. Partiler, yöneticiler ve amaçladıkları siyaset hakkında yapılacak yanlış bilgilerin önüne geçmek için nasıl bir ön hazırlık yapmalı?

Malum eformasyon çağı savaşları da enformasyon üzerinden yapmayı ve disenformasyon ve misenformasyon gibi kavramları öğrenmeyi gerektiriyor. Burada amaca odaklı ve stratejik olmak gerekiyor. Ayrıca belli başlı şablonik krizlerde, şablonik çıkış noktaları planlamak da son derece önemli. Bunlar bir adayın seçim kampanyası curcunasına girmeden önce elinde bulundurması gereken araçlar. Ayrıca nerede hangi aksiyonu alacağını da çok net biliyor olmalı.
Ayak oyunları ve manipilasyonları hissediyor olmalı ve sabotajları açığa çıkaracak bir ekibe sahip olmalı. Bel altı vurmamalı, vurmadığının iletişimini etkin şekilde yapıyor olmalı. Bunlar her zaman vatandaşın doğru bulduğu gerçeklerdir. Etik iletişim seçimdönemlerinde manipilasyon amacı ile çıkan dedikoduları da önleyecektir.

-“Sosyal Medya; politika, siyaset ve düşünsel dünyanın bir silahıdır” sözüne katılıyor musunuz?

Fikir erşeyin önündedir. Fikir, viral yayılımı en hızlı olan kavramdır. Aynı zamanda fikir en değiştirilmeyendir. En zor yok edilendir. İnsanları yok edebilirsiniz ama fikirleri yok edemezsiniz. Hele ki fikir ekimi yapmayı bilen bir düşünce merkezi her fikri istediği gibi yayabilecek güce ve iknaya sahip olur. Fikir tohumsa ekildiği yer olan dimağın en fazla bulunduğu alan internettir. sosyal ağlar üzerinden fikri iletmek ve çoğaltmak çok kolaydır. Bu nedenle ben sosyalmedyanın fikirdünyamızın amfisi olduğuna inanıyorum. Ne düşünüyor ne hissediyorsanız onun hemen çoğaldığını göreceğiniz bir alan. Bunu herkes yapabilir, bizim bu aşamadaki farkımız ise fikri stratejik olarak çoğaltmak için gerekli yatırımları yapabiliyor olmamızdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir