IPTV Üzerinde Medya Formatları

MPEG formatları ve codec değişimleri

 

IPTV üzerinde medya formatlarından bahsetmek için internet üzerinden video yayınının yapıldığı uygulamalarla ilgili bilgi sahibi olmakta büyük yarar var. Bu tip uygulamaların çoğu normal alıştığımız video formatlarının büyük bir kısmını zaten standart ve doğal olarak kullanıyor. Bunların içinde yer alan en önemlilerinden birisi televizyon yayınında aslında arka planda bulunan MPEG teknolojisi. Yani internet üzerinden de önce IPTV uygulamalarından da önce televizyon tarafında bu uygulamaların gerçekleştirilmesi amacıyla bir formatın oluşturulduğunu biliyoruz. MPEG 1 ve 2 sıkıştırılmamış formatlar olmakla birlikte MPEG 3 ile birlikte çoğumuzun da bildiği gibi orada ses sıkıştırması söz konusu olduğu için şarkılar ve ses formatı devreye girdi. Ancak bundan sonra MPEG çıktı. MPEG 4 çoğunlukla ve özellikle Apple ürünlerinin çoğunun desteklediği bir altyapı olmuştu. Microsoft ise belli bir süreden sonra desteklemeye başladı. Tabii öncelikle formatlardan bahsederken formatların içinde ikinci önemli katman olan codecleri de atlamamak gerekiyor. Codecler konusundaki ilk çalışmalar oldukça kötü sonuçlar verirken şimdi sıkıştırmanın en önemli parçalarından birisi de codecler olmaya başladı. Bu codeclerin içinde şu anda en yaygın ve en çok kullanılanı H264.

IPTV uygulamaları söz konusu olduğu sürece görüntü kalitesi, görüntü teknolojisi ve codecler ne kadar ilerlerse IPTV o kadar hızlı bir şekilde ona entegre olabiliyor. Bunu şöyle bir örnekle açıklamak doğru olabilir gibi görünüyor. Eğer sisteminiz MPEG 4 ve belli bir codeci çalıştırıyorsa merkezden gelen bir bilgi ile birlikte set üstü kutularınızın üzerindeki bir güncelleme ile birlikte IPTV uygulamanız kısa zamanda bambaşka yeni bir codeci çalıştırabilir hale gelecektir. Bu da IPTV’nin aslında en önemli avantajlarından birisidir. Update edebilme avantajı. Şu ana kadar televizyon sistemleri ve set-top kutuları ağırlıklı olarak bu imkânı çok da fazla kullanamıyordu. Bunu kullanabilmek için RS232 üzerinden bir bağlantı kurmak ve bilgisayarınızı bağladıktan sonra bilgisayarınızın üzerindeki verileri aktarmak yöntemiyle BIOS’u ya da FLASH EPROM’u değiştirmek yöntemiyle gerçekleşiyordu. Ancak bundan sonra bu uygulamaların internet ortamı üzerinden hızlıca gerçekleştiğini ve update işlemlerinin set-top kutunuz için çok daha hızlı olduğunu göreceksiniz. Zaten yazılım tarafında çalışan IPTV uygulamalarında bu durum ciddi bir problem olmaktan çıkıyor.

Ancak yeni formatların da söz konusu olduğunu söylemekte yarar var. Görüntü formatlarının dışında başka ihtiyaçların da doğduğu çok kısa zamanda ortaya çıkacaktır. Bunların en önemlilerinden birisi reklam giriş ve çıkışlarının kuşak başlarını ve sonlarını belirleyen formatların oluşması ve bu reklam alanlarında gerçekleşen reklamın bilgilerinin bulunduğu metadata yapılarının oluşturulması. Metadata ile bir ürünün bir filmin, müziğin, görüntü dosyasının ya da herhangi bir dosyanın içeriğiyle ilgili kısa bilgi veren yapılardan bahsediyorum.

HTML tarafında da çoğumuzun bildiği ‘Meta Tag’ bu faaliyetleri gerçekleştiren uygulamalardır. Ancak bu uygulamaların çalışmasıyla ilgili olarak şimdiye kadar belirlenmiş ve biçimlendirilmiş bir formatlama yöntemi tam olarak netleşmedi. Daha doğrusu bu konudaki standart şu ana kadar oluşturulmadı. Ancak devletlerin bu konuda reklamları denetleyebilmek amacıyla (tabii denetleme yapılacaksa) ne gibi yöntemleri kullanacağı da bu metadata bilgilerinin içinde bulunması gerekiyor. Dolayısıyla reklam tarafında yeni formatlama yöntemleri ve tagleme ve etiketleme yöntemlerinin kullanılacağını çok kısa zamanda görüyor olacağız. Tagleme ve etiketleme yöntemlerinin içinde en önemlilerinden birisi muhtemelen görüntü taglemesi tarafında da gerçekleşecek. Bu tarafta belki çok da fazla kullandığımız ve belki de klişeleştirdiğimiz bir örnek var; normalde bir oyuncunun üzerinde gördüğünüz bir kıyafeti hızlıca almanızı sağlayan bunu da kumandanızın herhangi bir tuşuyla muhtemelen renk tuşlarından birisiyle gerçekleştirebileceğiniz yeni uygulamaların çıkması durumu. Tabii bunların hepsinin teker teker taglenmesi gerekiyor ve bu tagleme işlemi ile birlikte oluşan kısmın aynı zamanda denetim için de kontrol edilebilir hale gelmesi gerekiyor.

İşte bunların hepsinin yapılacağı medya formatlarının da kısa zamanda IPTV üzerinde var olacağını çok hızlı bir şekilde göreceğiz.