IPTV Üzerine (İzmir)

“IPTV üzerine ikinci el değil, sahibinden doğru bilgi”

IPTV’yi biraz daha derinlemesine incelemek gerektiğini görüyorum. Bir video blog yayınlıyorum. Bu blog, Youtube üzerinden birçok insan tarafından izlendi. Şimdi belki biliyorsunuzdur. Youtube üzerinde bir video koyduğunuzda o videonun hangi bölümlerinin daha çok izlendiği ile ilgili de bilgi alabilme imkânına sahipsiniz. Bu incelemeye baktığınız zaman şöyle bir şey ortaya çıkıyor; bir videonun üzerinde yani bir görüntünün üzerinde hangi dakikanın hangi saniyenin insanlar tarafından daha çok izlendiğini nereye daha çok geri dönüldüğünü biliyor oluyorsunuz. Şimdi bunun önemi nerden çıkıyor? Bilişim sektörü görsel medya ile birleşince ortaya inanılmaz bir bilgi ve analiz imkânı çıkıyor. Tivibu’nun örneğinde mesela 15 dakika geriye alma ile ilgili de bir fonksiyonu biliyoruz. Eminim ki o bilgiyle ilgili de bir analiz yapılıyordur. Yani kimler hangi kanalları ne zamanlar geriye alıyorlar bunun bilgisini almak biliyorsunuz ki bilişim teknolojileri açısından son derece kolay ve imkânlı şeyler. Bu bilgiler bize neleri sağlıyor; Doğan Grubu’nda internet kanallarının özellikle web projelerinin bir dönem başında bulundum. O dönemde internet üzerinden reyting bilgisi yayından bir gün sonra geliyordu. Reyting bilgisini daha hızlı alma imkânı var mı çalışmasını yaparken şöyle bir çözüm buldum; internet üzerinden yayınlanan kanal bilgisinin üzerindeki sunucuya hangi dakikada hangi hitler gelmiş bunun çevrimiçi çizimini yapan bir grafik programı yazdırdım. Çok basit bir program çünkü Windows teknolojileri kullanan medya sunucularında bu bilgiye ulaşmak oldukça kolay. Sectionların bilgileri alındı ve sectionların bilgileri tutulmaya başlayınca çok anlık bir reyting bilgisine ulaşma imkânı oldu. Tabii ki rakamlar doğru rakamlar değildi sadece reytingler ne zaman düşüyor ne zaman reytingler yükseliyor, bir canlı yayın sırasında televizyonun yöneticisinin o bilgiye ulaşabilmesinin ne kadar kolay olduğunu ortaya koymuş olduk. Şimdi o dönemde biz bazı çözümlerle bunu bulabildik. Ama IPTV ile birlikte reyting raporlaması anlık ve tamamen doğru rakamlar üzerinden yapılabilir hale gelecek. Bunu çok önemsiyorum, çok da önemli olduğunu düşünüyorum. Çünkü bu aslında sadece televizyonlar açısından bir bilgiyi almak noktasında hızlı hareket etmeyi sağlayınca, aynı zamanda belki de prodüksiyon tarafında çok ciddi değişikliklerin oluşmasına belki biliyorsunuz televizyon yönetimlerinin ciddi anlamda hızlı dinamik hareketler yapmasını gerektiren bazı durumlarda çok anlık çözümler bulmalarını sağlayacak bir yapıyı oluşturacak. Bunu da atlamamak gerektiğini düşünüyorum. Birçok yerde sunum yaparken IPTV gelince neler değişeceğini anlatıyorum. IPTV gelince altyapı değişecek, evet altyapı çok önemli ve altyapıda ciddi değişiklikler olacak. Ama altyapının dışında üretim tarafında da ciddi değişiklikler olacak. Belki şu ana kadar çok reyting aldığı için yayında bulunan programların aslında gerçekten çok reyting almadığını buluyor olacağız. Yani bunun bilgisine sahip oluyor olacağız. Çünkü analizler daha net, daha açık yapılabiliyor olacak.

“Televizyonunuzu seyrediyorken yayında hoşunuza gitmeyen bir şey olduğu zaman o yayınla ilgili bilginizi sosyal ağlar veya başka bazı yöntemler üzerinden geri bildirim yoluyla iletebileceksiniz.”

 

Şimdi medya teorisini bilen insanlar şunu bilirler ki; televizyon yayıncılığı daha doğrusu bütün medyalar bir gönderici, bir alıcı ve aradaki mecra üzerinden mesajın iletilmesi ile gerçekleşir. Mesajın geri dönüşü noktası son derece cılızdır ve bu sebeple çok önemsenmezler. Şimdi IPTV ile birlikte katma değerli servislerin çok ön plana çıktığını görüyor olacağız ve bu katma değerli servisler bize televizyon yayıncılığında yapım tarafında bazen içerikle ilgili anlık feedbackler vermeye imkân sağlayacak. Yani televizyonunuzu seyrediyorken yayında hoşunuza gitmeyen bir şey olduğu zaman o yayınla ilgili bilginizi sosyal ağlar veya başka bazı yöntemler üzerinden ‘feedback’liyor olacaksınız. Bu feedback yani geri bildirimler bazı başka kullanıcılar tarafından da görülebiliyor olabilecekler. Böyle uygulamaların gelişmesi tabii ciddi anlamda gücü televizyon kanalının yöneticilerinden alıp izleyicinin eline veriyor. Yani bu alanda ciddi anlamda bir güç değişimi söz konusu olacaktır. IPTV ile ilgili konuşmaya başlayınca önemli beklentileriniz nelerdir diye sorarsanız; teknoloji şirketlerinin çoğu bize şunu söylüyor; “Evinizde oturdunuz, sabah kahvaltınızı yapıyorsunuz, bir de sabah programı seyrediyorsunuz ama servis geldi, servisin geldiği bilgisini aldınız, şimdi bu yayının bir yerlerde durması lazım, yayını ya keseceksiniz ya kayıt edeceksiniz ama bunlardan daha ilginç bir yöntem cep telefonunuza atabiliyor olacaksınız.” Yani cep telefonunuza iletip cep telefonunuzla aşağıya inerken seyredip, serviste izleyici cep telefonundan izlemeye devam ediyor olabilecek. Böylelikle yayınlar bir yerden bir yere aktarılabilir hale geliyor olacak. Yine yapılan ilginç uygulamalardan birisi olduğu için bundan bahsetmek istiyorum. Evinizde televizyon seyrediyorken ev telefonunuz çaldığı zaman televizyonunuz da telefonun çaldığı ve cevap vermek isteyip istemediğiniz ile ilgili bir bilgi gelip anlık yayını durduruyor ve evet istiyorum yani cevap vermek istiyorum dediğiniz zaman cevap veriyorsunuz. Cevap vermek istemiyorsanız kısa bir mesajı anlık olarak gönderebilmek ya da sesli bir mesajın çalınmasını sağlamak gibi bir imkâna sahip olabiliyorsunuz. Tabii bunların yerine yayını devam ettirebiliyorsunuz (Önemseme, yayına devam et diyebiliyorsunuz). Şimdi hepimizin en önemli problemlerinden biri evin içinde bile şu aşamada onlarca alarm noktası var. Yani telefon çalabiliyor, kapı çalabiliyor hatta bununla ilgili hatırlarsınız bir bilmece var; “Evinizde hem kapı çalarsa hem bebek ağlarsa hem telefon çalarsa hangisine bakarsınız?” diye bir bilmece var, yani evin içinde bunların hepsi birden olabiliyor. Ama yeni dönemde bunların hepsi birbiriyle sıraya girip kendi kontrolünüzde olacak. Yani hangisinin öncelikli olacağına siz daha önceden karar vermiş olacaksınız, o karara göre anlık hepsinin birden karşınıza çıkması engellenmiş olacak. Şimdi kablosuz IPTV ile ilgili tabii 3G üzerinden bir uygulama yapıldığını görmek güzel ama bunun ilerisinde de bir IPTV uygulaması acaba kablosuz yapılabilir mi noktası da belki dikkatinizi çekmiştir.

Televizyon kanalları son dönemde malum canlı yayın araçlarının maliyetlerinden de kaynaklı olarak canlı yayın araçlarının büyük bir kısmını atmaya çalışıyorlar. Ne yapıyorlar? Onun yerine 3G üzerinden yayın verebilmenin yollarını buluyorlar. 4-5 tane sim kart takılmış özel aparatlarla 3G üzerinden yayını merkeze gönderebilme imkânı sağlıyorlar. Hatta bununla ilgili başka bir ürün daha ortaya çıktı. 3G üzerinden insanlar istedikleri herhangi bir yerden onlarca yerden bağlantı kurup televizyonun rejisine bu bilgilerin anlık gelmesi ve oradan seçilen izleyicinin yayına alınmasının sağlanması da şu anda gerçekleştirilebilir ve elimizde olan teknolojilerin arasında. Tabii bu teknolojilerden bahsederken standartlardan da bahsetmek lazım çünkü hepimizin bildiği gibi standartlar önemli noktalardan birisi. Biliyorsunuz IPTV konusu çok önemli bir konu. IPTV’nin kaliteli olması televizyon yayıncılığı için ciddi anlamda büyük yararlar sağlıyor. Tabii IPTV’nin vereceği bilgiler reklamla ilgili standartların oluşmasında son derece önemli. Reklam kuşakları nasıl belirlenecek, reklam kuşakları nerede başlayacak, nerede bitecek ve başlaması ve bitmesi durumunda hangi sinyallerle bunun gerçekleştirileceği ile ilgili standartların da gerçekleştirilmesi gerekiyor. Biraz önce de bahsettik, IPTV söz konusu olduğu zaman bazen ülkeler arası bir operasyonu çok rahat gerçekleştirebiliyorsunuz. Dünyanın başka bir ülkesindeki bir yayını alıp Türkiye’ye getirip orda bir IPTV ile ilgili set-top box’lara özel bir şekilde şifrelemeyi gerçekleştirip, aynı şekilde yayını oradaki distribütöre atıp, ondan dağıtılmasını sağlayabiliyorsunuz. Tabii bu noktada dikkat edilmesi gereken en önemli konulardan birisi dijital hakların çoğunlukla şimdiye kadar bölgesel bağlantılarla sağlanıyor olmasıydı. Yani İsviçre’de telif hakları ödenmiş olan bir yayını Türkiye’de eğer bir şekilde göstermeye kalkarsanız telif hakları ile ilgili problemler yaşayabiliyorsunuz. Bu nedenle dijital haklar tarafında da ciddi değişiklikler olacağını IPTV dijital haklar tarafında da ciddi değişikliklere ve zorlamalara sebep olacağını tahmin etmek zor değil. Demin bahsettim, yapım tarafı gerçekten önemli bir gelişme çünkü 1 yıl önce IPTV ile ilgili konuştuğumuz zaman altyapıyla ilgili konuşuyorduk yani altyapı şöyle olacak, böyle fiber optik olacak ve şu yöntemlerle yapılacak, kalitenin, servisin kalitesi çok önemli quality of services düşük olursa, parazit olursa bu parazitler büyük problemler yaratacak diyorduk. Bunlarla ilgili sorunlar

çözülmeye başlandı, şimdi önümüzde televizyonların IPTV ile ilgili yayınlarını nasıl yeniden şekillendirecekleri ile ilgili nasıl formatlayacakları ile ilgili bazı gelişmeler olacağını göreceğiz. Çünkü şu anda standart bir televizyonda örneğin Seda Sayan’ın sabah programı sabah yayınlanıyor, öğleden sonra konu ile ilgili bir küçük toplantı yapılıyor. Ardından bir gün sonraki sabah reytingler açıklanıyor, reytinglerin bilgisi açıklanıyor, bu reytinglere göre ne yapılması gerektiği kararı veriliyor, bir önceki programın problemleri ortaya çıkıyor ve onlarla ilgili gelişmeler paylaşılıyor. Yani günlük bir programda bile bir programın konuşulması iki gün sürüyor. Şimdi yeni dönemde bunlar son derece hızlı gerçekleştirilecek.

Belki yayın sırasında bile 10-15 dakika içerisinde bazı şeylerin değiştiğini görüyor olacağız. Malum şu son dönemde Facebook ve Twitter gibi sosyal ağlar son derece önemli hale geldi. Sosyal ağlar IPTV’yi de çok değiştiriyor olacak. Çünkü dediğim gibi geri bildirimler çok hızlı geliyor olacak  ve bu geri bildirimlerin hızlı şekilde ulaşabiliyor olması bazı katma değerli servislerin oluşmasına neden olacak. Katma değerli servislerin üzerinde çok duruyorum dikkat ederseniz. Çünkü katma değerli servisleri illa İstanbul’dan ya da yurtdışındaki bir yerden almıyor olacağız. Katma değerli servisler dünyanın her yerinden ya da örneğin Türkiye’de İzmir’de bir yerel yazılım şirketi tarafından bir katma değerli servis yaratılacak. Ve belki bu katma değerli servis dünyanın en önemli katma değerli servislerinden birisi olacak ve ciddi anlamda çok satacak. Bunun en iyi örneklerinden biri itunes. Bu yazılım yapısı şu anda üzerinde çalışılan konulardan birisi. Case’ler var çünkü. Bir adam oturuyor, küçük bir yazılım yapıyor, yazılıma 1 dolar fiyat koyuyor ve itunes’un store’una yani dükkânına atıyor. Yani şunu atlamamanızı rica ediyorum. Evet, hayat bölgesel çalışıyor, birçok şey bölgesel gibi görünüyor ama internet dünyasında her şey küresel ve bu küresel dünyada bazen her şey o kadar kolay, ulaşmak istediğimiz şeylere ulaşabilir hale geliyorsunuz ki bunları lütfen atlamayın ve bu konularda çalışmanızın doğru olacağını düşünüyorum. Çünkü burada oluşturacağınız bir servis iyi hizmetin şablonu bile belki dünyanın birçok ülkesinde satılabilir hale gelecek bir patente dönüşebilir ve bunun patenti üzerinden bile Türkiye’de şu anda çok fazla yok belki ama patent üzerinden bile zengin olan birçok insan var.