INFORMASYON SERVİSLERİ (Gopher, Wais, WWW, ftp, telnet)

Kullanıcı klavuzu

Genel bilgiler

• Bu tip servis ve hizmetlerin faturalarının birileri tarafından ödendiğini sakın unutmayın.Bu nedenle bu gibi hizmetleri alırken o kişinin kurallarının geçerli olacağını, alınan bilgilerin paralı olabileceğini de unutmamak gerekir.
• Bir enformasyon servisi ile problem yaşıyorsanız, problemin öncelikle kendi bilgisayarınızda olduğunu düşünmelisiniz. Önce sisteminizin doğru çalışıp çalışmadığını, enformasyon servisine ulaştığınız programın yükleme sorunlarını kontrol ediniz.
• Dosyaların isimlerinin sonundaki sonad takıları her zaman o dosyanın yaratıldığı programla bütünleşik olmaya bilir. Doc dosyaları metin dosyaları da olabilir.
• Enformasyon servisleri her zaman .com uzantısı ile sonlanmazlar. Kar amacı gütmeyen kuruluşlar .org, network amacı güden kuruluşlar .net, askeri organizasyonlar .mil son ekini alır.
• Her enformasyon servisinin kendine göre bir yardım sistemi vardır. Www siteleri yardımı sayfanın üzerinde verirlerken, ftp siteleri readme isimli dosyalarda yazarlar. Bu dosyalar size o servis hakkında genel bir bilgi vermek amacıyla konulmuştur. Ama bu bilgilerin update edilmiş olması büyük bir gereklilik değildir.
• Bütün bu servislerin update olmasını bekleyemezsiniz. Unutmayın internet üzerinde herkes yayın yapmayı öğrenebilir ama bilgilerini update edecek kadar internet görgüsüne sahip olmayabilir.
• İnternet üzerinden özel bilgilerinizi verirken dikkatli olun. Bu bilgilerin güvenli yollarla gittiğinden amin olmadan yollamayın. WWW üzerinden bir kredi kartı bilgisi veriyorsanız, altta çıkan anahtarın üzerine iki kez tıklayarak güvenliğin kaç bit olduğunu, sertifika’nın geçerli olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.
• İnternet’in farklı kültür, farklı coğrafyaları kaplayan bir sistem olduğunu unutmayın. Size kabul edilemez gelen bir konu, dünya üzerinde bir yerlerde kabul edilebilir bir yaklaşım olabilir. Bu nedenle internet üzerinde gezerken açık fikirli olmaya dikkat edin.
• Çok kişinin kullandığı bir enformasyon servisinden bilgi almaya çalışıyorsanız, bu servisin size network ağı bakımından en yakın olan mirror (yansımasını) kullanmaya dikkat edin. Bu sayede bilgiye daha kolay ulaşabilirsiniz.
• Başkalarının ftp sitelerini kendi bilgilerinizi bir diğer gruba iletmek için kullanmayın. Bu “dumping” dir ve kabul edilebilir bir davranış değildir.
• Bir site ile ilgili problem yaşıyorsanız, bu problemi site sahibine iletmeniz yararlı olacaktır. Bunu yaparken açıklayıcı olmaya dikkat edin. Eğer imkanınız varsa ekranınızın bir resmini alıp bunu yollayın.
• Çok kullanılan servislere, interaktif hizmetler içermiyorsa sayının fazla olduğu saatler yerine kimsenin olmadığı saatlerde giriş yapmak gerekir.
İnteraktif servisler (MUDs, MOOs, IRC)

• Bütün diğer çevrelere ilk girdiğimizde yaptığımız gibi, interaktif servislere de ilk girdiğinizde de öncelikle grubun kültürünü anlamaya çalışın.
• Bu tip bir odadaki herkesi ayrı ayrı selamlamak gerekli değildir. İlk anda bir “merhaba” herkes için yeterli olacaktır.
• Fazla miktardaki bilgiyi yollayacaksanız, servisi kullanan diğer kişileri uyarmanız yararlı olacaktır.
• Sisteme giren herkesin siszinle konuşmak istediği fikrine kapılmamalısınız. Özel sohbet etmek istediğiniz kişi o an meşgul olabilir yada sizinle sohbet etmek istemiyor olabilir.
• Karşınızdaki insanla sohbete başlamak için onun yaş/cinsiyet/yaşadığı yer olmamalı. Bu soru hem son derece itici hem de etiğe son derece aykırıdır. Bu bilgiyi konuşmanın içinde sorgulayarak almak karşı tarafı rahatlatacaktır.
• Eğer karşınızdaki bir takma ad kullanıyorsa, onun özel bilgilerini vermek istememmesini saygı ile karşılamalı ona göre hareket etmelisiniz.
Yönetici kuralları:
• Sisteminizdeki herşeyin kopyalanabilir olduğunu unutmayın. Bu nedenle kopyalanmasını istemediğiniz hiçbir şeyi sisteminize yerleştirmeyin. Eğer yine de koymak istiyorsanız telif kurallarını gerektiği gibi açıklamaya dikkat edin.
• Genel kuralları açıkca belirten bir dökünman hazırlayın. Siteniz, organizasyonunuzda neler bulunduğunu bu dosyada mutlaka açıkca belirtin.
• README, benioku dosyalarını herzaman güncelleyin. Bu dosyaların metin formatında olmasına özen gösterin.
• Sitenizdeki bilgilerin yansımaları varsa bunların yerlerini bildirin. Telif kurallarını bu adreslerdeki sistemlerinize de yerleştirmeye özen gösterin.
• Popüler bilgilerin bir bantgenişliğine ihtiyacı olduğunu unutmayın.
• Eğer bilgileri bir dosya düzeninde sisteme yerleştiriyorsanız, bu dosyaların kullandıkları sonadları dosya isimlerine eklemeyi unutmayın.
• Transfer edilebilecek dosyaların ilk sekiz karakterini diğer dosyalarınkinden farklı yazmaya dikkat edin.
• Bilgi verirken sitenize ait, kimsenin bulamayacağı bir bilgiye sahip olmaya özen gösterin.
• Bir bilgi servisi kuramnın bir tasarım yapmaktan son derece farklı olduğunu unutmayın. Bilgi servisi kurmak için endistrüyel tasarımdan, optimizasyona kadar çok şeyi bilmeniz gerekir.
• Yaptığınız sitenin değişik programlarla nasıl kullanıldığını kontrol etmeyi unutmayın. Yeni çıkan her ürün sizin sitenizi farklı bir programla daha test etmeniz gerekliliğini ortaya çıkaracaktır.
• Kullanıcıdan aldığınız bilgileri ne amaçla kullanacağınız belirten bir bilgiyi formlarınıza eklemeyi unutmayın. Kimse kendisine ait bir bilginin elden ele dolaşmasından hoşlanmaz. Bu nedenle size verilen bilgileri kötü amaçla kullanmayınız.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir