Büyük veri de ne ola ki?

2015/01/img_3011.gif
Salı günü bir organizasyonun planlaması için günübirlik Antalya’ya gittim. Ancak gün içinde İstanbul’dan gelen kar haberi, Pegasus’un uçuşu iptali, bizi “kar yüzünden Antalya’da mahsur” bıraktı. Allah’tan Antalya’da eşimiz, dostumuz çok da bu durumda büyük bir rahatsızlık yaşamadık. Akşam Akdeniz Reklamcılar Derneği başkanı Necdet Alkandemir ve şehrin önemli ajanslarından Graphx’in ortağı Cihan İşbaşı’nın misafiriydik.
Sabah ise ilk uçakla dönmek istedik. Malum Antalya havaalanı şehre yakın. Hatta Denizli gözönüne alınırsa şehrin içinde bile diyebiliriz. Yolda giderken, bu kar mahrumiyetine nasıl yakalandığıma hayıflanıyor bunu dostlarıma anlatıyordum. Aynı gün içindeki ve bir haftadır tarif edilen kar yağışını nasıl farketmediğime. Sohbetlerin birinde elimde 30 yıllık hava durumu tahmini varken dediğim anda sabahın o saati olmasına rağmen taksi soförünün beni kelime kelime takip ettiğini anladım. Bir anda dostlarımla konuşmama aldırmadan söze direkt girdi “abi nasıl 30 yıllık hava raporu. Olur mu öyle şey?” dedi. Kendi kendine söylenmeye başladı “yanlıştır o, olmaz öyle 30 yıl filan”… Ben de dağılmıştım. Şimdi nasıl anlatacaktım, hava tahmini kısa vadede bulutları izleyerek ancak uzun vadede geçmişe dönük verileri inceleyerek yapıldığını.Elinde yüz hatta daha uzun sürelik veriler olan kurumların bu bilgileri değerlendirip bir algoritma geliştirdiklerini, geliştiren algoritmanın hava durumu tahminlerini yüzde 84 oranında doğru şekilde söylediğini, geçmişi bilince geleceği de tahmin etmenin kolaylaştığını, bunun bir tahminden öte olduğunu, istatistik biliminin aslında bu sayede farklılaştığını. Nasıl anlatacaktım bilemedim.
Aslında anlatmayabaşlayınca, tek anlatılması gereken bu da değildi. Eskiden yapay zeka programlarının gelen veriye göre plan yaptıklarını, ancak hani matrix filminde Neo’nun “Kung Fu biliyorum” dediği sahne gibi ( https://www.youtube.com/watch?v=6vMO3XmNXe4 ) , anlık veri transferini alan ve onları analiz edip sonuçlarını hayatına simüle eden robotların çıktığını. ( http://tinyurl.com/atifunaldi-com-tr1 ). Hatta IBM tarafından başlatılan Watson projesi sayesinde bu yeni yapay zekaların bilgiden bağımsız bir öğrenme tekniği elde ettiklerini. Bu sayede kategori bağımsız verilen her bilgiyi öğrenen bu algoritmaların gelecek çağda bizim aklımıza gelen her soruya cevap verebileceklerini. Bunları nasıl anlatabilirdim bilmiyorum.
Aklıma tek bir yöntem geldi. Önce bu hava tahmini yapan sitenin adresini söyledim. Devamında ise ona bu konuları merak ederse araştırması gerektiğini söyledim. Bana araştırmaya nereden başlaması gerektiğini sorduğunda ise ona “büyük veri” yaz ve hayatımızı nasıl değiştireceğini gör dedim. Merak edenlere büyük verinin hayatımızı nasıl değiştireceğinin en iyi örneği “http://www.weathertrends360.com” adresini vermek isterim.