Alan adları konusunda verdiğim mülakatın tümü

Alan adı yapılanması hakkında bilgi verebilir misiniz?

Alan adı yapılandırılması 90’lı yılların başına dayanmaktadır. İnternet’in ARPANET’den çıkıp ticarileşmesi dönemi ile birlikte, ünversitede internetle ilgilenmeye başladığım dönemlerde dünya’da rekabetçi bir alan adı yapılanması ile ilk gelen -ilk alır mantığı devreye girmiş ve teknik, hukuki ve ekonomik yapı buna göre düzenlenmiştir. Yenilikçi bir platform olan internette böyle liberal bir yapının kurulmuş olması son derece doğrudur.

– Türkiye’deki alan adı yapılanması uygun mu?

Türkiye’de 90’ların sonuna doğru ODTÜ’deki .nic.tr yapılanmasının en üstü ile yaptığım görüşmelerde de ne yazık ki; anlatmaya çalıştığım gibi, son derece yanlış bir yapı uygulanmaktadır. Türkiye’de ODTÜ, ilk gelen-ilk alır mantığını benimsemediği ve gelen herkesten evrak istediği için .tr uzantılı alan adlarında bir pazar oluşmasına engel olmuştur. Bu engelin sebebi olarak da IP kaynaklarının bitmesi gösterilmiştir. Aradan geçen yıllarda bu kaynaklarla alan adları arasında bir korelasyon kurmanın yanlışlığı ortaya çıkmakla kalmamış, o zaman belki geri dönüşü olan yolda makas açıldığından hatadan dönüş yolları da ne yazık ki kapanmıştır. ODTÜ buna rağmen yanılmıyorsam 2000’li yılların başında, bir çalışma yapmış, hatadan dönmek üzere bir takım düzenlemeler yapmıştır. Ancak bu düzenlemeler o zaman da itiraz ettiğim gibi genel bir fikir değişikliğini işaret etmemektedir. Bu nedenle yapılan düzenlemler internet dünyası profesyonelleri arasında sadece küçük bir kesimi kısa biri süre tatmin etmekten öteye geçmemektedir.

Kaldı ki alınan mevzuatı yumuşatma kararının sonuçlarının da son derece keyfi bir şekilde uygulanması çok dikkat çekiciydi. 90’lı yıllarda süpervizörlüğünü yaptığım Uluslarası Havacılık Örgütü FAI ile Türkiye’nin on ilinde gerçekleştirilen Dünya Hava Oyunları için .tr uzantılı alan adını alamazken, .com.tr uzantılı alan adlarının nüfus cüzdanı ile kişilere verildiği kararının uygulanmaya başladığını bir şarkıcının alan adına sitesini açması ile öğrendim. Yani işin profesyonellerine yapılan bir bilgilendirme yoktu. Malumunuz konu akademik bir konu değil ticari bir konu, dolayısı ile teknik bilginin herkese ulaştırılması organizasyonu yapan yapı yani ODTÜ tarafından gerçekleştirilmeliydi.

Geçenlerde bir proje için .su uzantılı bir alan adı almak gerekti. Bunu ise soviet union tarafından almam gerekiyordu. Pasaport bilgilerimi istediklerinde bunun aramıdaki siyasi yaptırımlardan yada güvensizlikten oluştuğunu düşünmüştüm. Ancak sonra gelen bilgilendirme mesajında bu bilgilerin daha sonra alan adının çalınması durumunda oluşacak otantikasyon için olduğunu öğrendim. Açıkcası sistemleri ODTÜ’nün yapılandırmasından daha kolaydı.  

Konu ne olursa olsun bir teknik adamın doğruları söyleme mecburiyeti bulunmaktadır. Bu nedenle bu konuda 90’lı yılların sonunda söylediğimden farklı birşey söylemiyorum. O dönemde de ODTÜ içindeki .nic.tryapılanmasının yanlış yaptığını söylüyordum, şimdi de aynı düşüncedeyim. Hatta youtube üzerinde dns çalıştayındaki konuşmam araştırılırsa, burada söylediklerimden hiç farkı olmadığı görülecektir.

Alan adı yapılanması büyük bir pazardır. Bu pazar ülkelerin cari açıklarını kapatmalarına büyük yarar sağlayacak, sanal (dijital) asset (varlıklar) içermektedir. Amerika’nın kocaman bir pazar olarak yapılandırdığı ve dünyanın her yerine alan adı sattığı bir bu dönemde karşısında pazarını bürokrasi içine sıkıştırmış bir ülke olarak bulunmanın doğru yanını göremiyorum. Eğer bu markanın korunması amacı ile yapılıyorsa bile liberal bir ekonomide markanın korunumu bu şekilde olamaz.  

– .tr uzantılı alan adlarının ekonomik büyüklüğü ve cari açığa zarar veriyor mu?

Alan adlarının ciddi bir ekonomi olduğunu anlamak için küçük bir hesap yapalım. Türkiye’de ODTÜ’nün yaptığı zor yöntemlere rağmen BTK raporlarına göre 368.000 alan adı var. Her birinden yılda 12 lira alındığına göre, bu küçük pazarda bile yılda 4 milyon tl’lik bir pazar oluşmaktadır. Bunu takriben 20 yıllık bir faaliyet dönemiyle tabii her yıl aynı oranda arttığını varsayarak ortalama 2 milyon tl hesaplarsak 40 milyon tl demektir. Bu küçük Türkiye pazarının oluşturduğu etkidir. TR uzantılı alan adlarını alamadığı için yurt dışından alan adı alan firmaların yarattığı pazar bunun onlarca katıdır. Kaldı ki Türkiye’nin bu konudaki yaklaşımı yenilikçi olsaydı, Türkiye’den alan adı alan yabancılarla birlikte bu pazarda ciddi bir büyüme olacaktı.

Türkiye’nin alan adı satışından gelir elde etmesinin önündeki en büyük engel, liberal bir pazarın oluşmamasına sebep olanlardır.  

– ODTÜ’deki alan adı yapılanması ve alınan paraların harcanması şeffaf mı?

Ben bir finanscı değilim, teknik adamım. Ortaya çıkan pazar bir ülkenin sektörleri arasında küçük olasa da bir üniversite bütçesi içinde etkili bir rakamdır. Bu paranın ne olduğu konusunda bu kadar yıl alan adı konusuyla profesyonelce uğraşan biri olarak bilgi sahibi değilim. ODTÜ’nün alan adlarının verilişi aşamasında şeffaf olmadığı gibi, elde edilen gelirin nerelere harcandığı konusunda da şeffaf olmadığını düşünüyorum.

-Türkiye’nin yaşadığı siber saldırı’da ODTÜ’deki alan adı yapılandırması teknik anlamda yeterli çalışabildi mi?

.Nic.tr’nin yapısı, sadece pazarın küçük kalmasına sebep olmadı, teknik anlamda dünya ile entegre olmayan bir yapıya da sahip olmasına sebep oldu. Değil ki, TR uzantılı alan adlarını başak bir ülkedeki bir sistemden alma veya yenileme işi, TR uzantılı alan adının sorgulanması sistemi bile dünyaya entegre çalışmıyor.

Kaldı ki; sistemin kendi içinde siber saldırılara karşı korunmasını sağlayacak mirror yapıları alelacele son dönemde kurulmuş olmakla birlikte yeteri kadar teknik altyapı hala oluşturulabilmiş değildir.

Onyıllardır söylediğim gibi alan adı işi ciddi bir iştir ve hesap verecek, şeffaf yapılar tarafından yönetilmeli, stratejisi oluşturulurken keyfi yaptırımlar yerine vizyoner, rekabetçi ve liberal bir yapı belirlenmelidir.  

Yayınlayan

Atif Unaldi

Setting up the BBS system enabling the communication of two persons over telephone lines when he was a student at the Physics Department at the Bosphorus University, Atıf Unaldı established the first Internet connection in Turkey. He achieved a “first of its kind” type project again in Turkey by making an Internet and information program at Radio D (Radio Club) named “Farenin Kuyrugu” (The Tail of the Mouse) between 1992-1994. In 1994, he prepared, presented and produced a nightly live show,”RadyoNet”, appearing five weekdays on Kanal D. This was the first program consisted of live computer pictures from beginning to end. Atıf Unaldı was the General Director of the first Internet server in Turkey, Anadolu.Net, between 1994-1996. Being the supervisor of the World Air Games I in 1996 and 1997, he registered the sportsmen into the games over the Internet and Intranet. In 1998, he also became the Internet supervisor of the Sabah Group, and worked as a consultant in the project to sell Sabah Kitapları (Sabah Books) over the Internet. In the same year, he continued to write at his column (Yeni Ufuklar-New Horizons) in the .Net magazine, which was a publication of the Milliyet Group. In 1999, he was appointed as the webmaster in Ihlas.Net, and he also designed and administered it. In the very same year, he wrote at a column in an IT magazine, Pcweek of the Sabah Group. In the meantime, founding a web-design company, Artmedya, Unaldı prepared an Internet magazine talk show program for BRT, GeceNet, which he presented with Romina Ozipekci. Later, continuing to write in his column in the magazine, Canteen of the Aksam Group, Atıf Unaldı gave web-design lectures in the Ceramic Department of the IU. Leaving his position in Canteen upon the establishment of the Interporbil Group, Unaldı has been a columnist in the economy magazine, EkoTimes. At the moment, Atıf Unaldı is the columnist in the Computerlife magazine. He has been also a columnist in Finansal Forum newspaper every Wednesday. Being the brand consultant of Buybye.com, Unaldi produced and presented a programme, TRON, in Technology Channel. As of December 2004, becoming the IT Director of Star Media Group, Unaldi carried out the editorship of STARTEK supplement of Star newspaper. Currently being the Internet Director of Kanal D and Star Tv, Unaldi also produces the Technorock programme in Rock Fm. Being one of the founders of the group called Sitebuilders supported by Microsoft, Unaldı has been organising conferences, seminars and panels concerning “Web-design”, “mobile Internet”, “e-trade” and “advertisement in the Internet” with the group. The group has been successfully providing the persons and organisations with its free educational studies. Published Books 2006 Netizen ( Internet Dictionary ) The contests he participated as a juryman: 2002 - Altın Örümcek Web Contest 2003 - Altın Örümcek Web Contest 2004 - Grafi2000 Flash Animation Contest 2004 - Altın Örümcek Web Contest 2005 - Altın Örümcek Web Contest 2006 - Web Marketing Assotion - Web Awards His published articles: The Structuring of the Internet in the Information Society of Turkey, Yeni Turkiye Dergisi (The New Turkey Magazine), March 1998 Web-design criteria, Yıldız Technical University Publication, 1994 Conferences, Seminars and Professional Activites: 1999 - Informing the sitebuilders and e-trade and web-design seminars in Microsoft headquarters (Istanbul) 1999 - Web-design, e-trade, Media Technologies seminars within Microsoft (Ankara, Istanbul, Izmir, Konya, Antalya) 2000 - e-trade seminars within Kosgeb (Ankara) 2000 - e-trade seminars in the Fatih University (Ankara) 2000 - The Bilgi University Internet seminars (Speakers: Microsoft Turkey General Director Sureyya Ciliv, Atıf Unaldı) 2000 - Within the framework of the IT 2000 activities, e-trade and web design seminars (Istanbul) 2003 - PRCI Turkiye (Istanbul) 2003 - Wireless Forum ( İstanbul) 2003 - ODTU ( Ankara ) 2003 - Mobiliz.biz ( İstanbul ) 2004 - PRCI ( İstanbul) The softwares he translated: 1996 - Windows Commander 2000 - Babylon Internet Dictionary 2002 - Sitepublisher Softwares: 1992 - The installation of two radio automation systems (Radyo Kulup and Radyo C) (1995) 1994 - The software of two computer programs (Crossword and Puzzle) which were played with the participation of the television audience at Kanal 6 television. 1996 - The Turkish version of a program called Windows Commander 1998 - A computer software enabling the automation of the TV advertisement department The organisations he is the member of: WSP (Web Standards Project) A global organisation Sitebuilders Microsoft ASP Guilt A world organisation Isoc (Internet Society) A world organisation Mobiliz.biz Mobile Advertising Platform CehTURK

One thought on “Alan adları konusunda verdiğim mülakatın tümü”

Yorumlar kapalı.