TTO ve TTM’ler nasıl çalıştırılmalı?

Kısaca baktığımızda TTO (teknoloji transfer ofisi) veya TTM (teknoloji transfer merkezi) bir kaynakta bulunan bilgi birikimini ihtiyacı olan başka bir kaynağa aktarmak üzere kurgulanmış yapılar olarak özetlenebilir. Aslında TTO ismi bilinmeden önce dahi birçok kurum bünyesinde aynı görevi yürüten mekanizmalar bulunmaktaydı.

TTO’larda asıl amaç; üniversitelerde üretilen bilgi ve deneyimin, patent gibi fikri mülkiyet haklarının sanayi kullanımına açılması ve oluşturulacak kazan-kazan modeli ile yeni Ar-Ge projeleri ve katma değerli ürünlerin üretilmesinin sağlanması olmalıdır. Buna destek olacak şekilde danışmanlık, eğitim, altyapı sağlama gibi çeşitli faaliyetlerin de TTO’lar tarafından üstlenilmesi ve sanayi için kolaylaştırıcı/hızlandırıcı bir rol üstlenmesi hedeflenmelidir. Tüm bunlar kağıt üzerinde gayet güzel ve sanki başarılması kolay hedefler gibi görünmektedir. Ancak bazı trikleri bilmeyen yanlış ellerde nasıl başarısız olunacağı çok net örneklerle görülmektedir.

Maalesef bugün ulaşılan nokta başta hedeflenenden uzak kalmaktadır. Şu anda TÜBİTAK tarafından destek programında bulunan 30’dan fazla TTO’dan sadece birkaçı istenilen hedeflere yaklaşabilmiştir. Kötü yönetimin dışında başarısızlığın iki temel nedeni; alışkanlıklar ve “hibenin yüksekliği” olarak sınıflandırılabilir.

Alışkanlık olarak demek istediğim, isimleri TTO olsa bile oluşturulan mekanizmaların zaten kurum bünyesinde devam eden hiyerarşi ve işleyişin bir uzantısından öteye gidememesidir. Üniversite içinde olmakla birlikte yönetimin işi üzerine alabilecek etkinlik ve birikiminin olması şarttır. Hedefler TÜBiTAK tarafından belirlenen önceliklere paralel olmakla birlikte alınan aksiyonlar bunları destekleyici nitelikte değişmektedir. Neredeyse birçok TTO benzeri yüzlerce olan teşvik danışmanlığı şirketlerinden herhangi birine dönüşmüştür.

Lider durumda olan TTO’lar hariç birçok TTO için TÜBİTAK tarafından sağlanan hibe destek o kadar yeterlidir ki, TTO’nun kendi sürdürebilirliğini sağlaması için yapabileceği nitekli bilgi satışı, fikri mülkiyet haklarından elde edilebilecek lisans gelirleri gibi konularda aktif rol alınmasına gerek kalmamaktadır. Rutin gerçekleştirilen eğitimler, bazı teşvik danışmanlıkları gibi esasında uluslararası anlamda iddialı olmayan faaliyetler ile hibe hak edişleri sağlanmaktadır. Bunu bertaraf edebilmek için; idealist, yaptığı işler ismi ile müsebbib, kötü işlere imza atmaktan kaçınan marka yöneticilerin TTO’ların başında olması gerekir. Bu kişilerin yurt dışında ciddi networkleri olması, oralarda iş yapmış olması da tercihi güçlendiren sebeplerdendir.

Azda olsa tıkır tıkır işleyen ve katma değer üreten TTO’lar hala var. Olması gereken bu örnekler ve bölgesel kriterlere göre öncelikleri yeniden belirleyerek yeni bir vizyon oluşturmaktır.

Başlangıç olarak her üniversitede bir TTO yer alması yerine, bölgesel ağırlığı olan TTO’lar kurulması düşünülebilir. Bununla beraber TTO’ların uzmanlık alanlarının sınırlandırılması ve birbirleri arasında tamamlayıcılık sağlanması da ilk ve son TTO arasındaki uçurumun derinleşmesini engelleyebilir.

Rahata alışmayı engellemek için TTO yönetimlerinin yıllık değil aylık kontrol edilen performans kriterleri getirilmelidirler. TTO’lar için sabit yıllık hibe değil tüm TTO’lara açık havuzdan performansa bağlı hibe destek modeli uygulanabilir. Bu sayede TTO’lar esnek ve işe dönük modele zorlanabilir.

Burada üniversiteler kadar sanayinin de yükümlükleri var. Sadece TTO’ların sorumlu kılınması ile değil sanayinin de elini taşın altına koyması ile kalkınabiliriz. Sanayinin işin kolayına kaçarak hazır ve yurtdışından almasını engelleyecek ve TTO’lar ve akademisyen ile ortak geliştirmeyi özendirecek yeni vergi avantajları veya ek yönlendirmeler yapılabilir. TTO yönetimlerinin sanayinin ihtiyaçlarını öngörüp ona uygun düzenlemeler yapması beklenmelidir. Neticede başarılı olursak tüm ülke olarak hepimiz kazanacağız.

Yayınlayan

Atif Unaldi

Setting up the BBS system enabling the communication of two persons over telephone lines when he was a student at the Physics Department at the Bosphorus University, Atıf Unaldı established the first Internet connection in Turkey. He achieved a “first of its kind” type project again in Turkey by making an Internet and information program at Radio D (Radio Club) named “Farenin Kuyrugu” (The Tail of the Mouse) between 1992-1994. In 1994, he prepared, presented and produced a nightly live show,”RadyoNet”, appearing five weekdays on Kanal D. This was the first program consisted of live computer pictures from beginning to end. Atıf Unaldı was the General Director of the first Internet server in Turkey, Anadolu.Net, between 1994-1996. Being the supervisor of the World Air Games I in 1996 and 1997, he registered the sportsmen into the games over the Internet and Intranet. In 1998, he also became the Internet supervisor of the Sabah Group, and worked as a consultant in the project to sell Sabah Kitapları (Sabah Books) over the Internet. In the same year, he continued to write at his column (Yeni Ufuklar-New Horizons) in the .Net magazine, which was a publication of the Milliyet Group. In 1999, he was appointed as the webmaster in Ihlas.Net, and he also designed and administered it. In the very same year, he wrote at a column in an IT magazine, Pcweek of the Sabah Group. In the meantime, founding a web-design company, Artmedya, Unaldı prepared an Internet magazine talk show program for BRT, GeceNet, which he presented with Romina Ozipekci. Later, continuing to write in his column in the magazine, Canteen of the Aksam Group, Atıf Unaldı gave web-design lectures in the Ceramic Department of the IU. Leaving his position in Canteen upon the establishment of the Interporbil Group, Unaldı has been a columnist in the economy magazine, EkoTimes. At the moment, Atıf Unaldı is the columnist in the Computerlife magazine. He has been also a columnist in Finansal Forum newspaper every Wednesday. Being the brand consultant of Buybye.com, Unaldi produced and presented a programme, TRON, in Technology Channel. As of December 2004, becoming the IT Director of Star Media Group, Unaldi carried out the editorship of STARTEK supplement of Star newspaper. Currently being the Internet Director of Kanal D and Star Tv, Unaldi also produces the Technorock programme in Rock Fm. Being one of the founders of the group called Sitebuilders supported by Microsoft, Unaldı has been organising conferences, seminars and panels concerning “Web-design”, “mobile Internet”, “e-trade” and “advertisement in the Internet” with the group. The group has been successfully providing the persons and organisations with its free educational studies. Published Books 2006 Netizen ( Internet Dictionary ) The contests he participated as a juryman: 2002 - Altın Örümcek Web Contest 2003 - Altın Örümcek Web Contest 2004 - Grafi2000 Flash Animation Contest 2004 - Altın Örümcek Web Contest 2005 - Altın Örümcek Web Contest 2006 - Web Marketing Assotion - Web Awards His published articles: The Structuring of the Internet in the Information Society of Turkey, Yeni Turkiye Dergisi (The New Turkey Magazine), March 1998 Web-design criteria, Yıldız Technical University Publication, 1994 Conferences, Seminars and Professional Activites: 1999 - Informing the sitebuilders and e-trade and web-design seminars in Microsoft headquarters (Istanbul) 1999 - Web-design, e-trade, Media Technologies seminars within Microsoft (Ankara, Istanbul, Izmir, Konya, Antalya) 2000 - e-trade seminars within Kosgeb (Ankara) 2000 - e-trade seminars in the Fatih University (Ankara) 2000 - The Bilgi University Internet seminars (Speakers: Microsoft Turkey General Director Sureyya Ciliv, Atıf Unaldı) 2000 - Within the framework of the IT 2000 activities, e-trade and web design seminars (Istanbul) 2003 - PRCI Turkiye (Istanbul) 2003 - Wireless Forum ( İstanbul) 2003 - ODTU ( Ankara ) 2003 - Mobiliz.biz ( İstanbul ) 2004 - PRCI ( İstanbul) The softwares he translated: 1996 - Windows Commander 2000 - Babylon Internet Dictionary 2002 - Sitepublisher Softwares: 1992 - The installation of two radio automation systems (Radyo Kulup and Radyo C) (1995) 1994 - The software of two computer programs (Crossword and Puzzle) which were played with the participation of the television audience at Kanal 6 television. 1996 - The Turkish version of a program called Windows Commander 1998 - A computer software enabling the automation of the TV advertisement department The organisations he is the member of: WSP (Web Standards Project) A global organisation Sitebuilders Microsoft ASP Guilt A world organisation Isoc (Internet Society) A world organisation Mobiliz.biz Mobile Advertising Platform CehTURK