Hangi teknolojiye ne zaman yatırım?

Her gün yeni bir teknoloji hakkında, yepyeni haberler duyuyorsunuz. Bir dönem esamesi okunmayan teknoloji fuarları yeniden güçlendi, bu yeni teknolojileri haber olarak da destekliyor. Hatta bir kısmı kişisel olarak da ilginizi çekiyor. Peki kurumsal olarak hangisi yada hangileri sizin radarınıza girmeli? Hangileri için beklemeli? Bunları birbirinden nasıl ayırt edersiniz?
Yapay zeka : Gerçekten çok önemli bir konu. Mutaka bir yönetici olarak takip etmelisiniz. Üstelik konu teknolojik gibi görünse de aslında tartışma konuları öyle değil. 

Psikoloji : Machine learning, cognitive (bilişsel öğrenmenin) parçası. Bu yeni fikirde öğrenme algoritması kendisine verilen bilgilerden öğreniyor. Kasparov’u yenen big blue ise olayları değerlendirme algoritması ve hesap gücünü kullanıyordu. 

Felsefe : Yapay zeka arıtık kendi kendine öğrenebiliyor, ama ya yanlış şeyler öğrenirse? Mutlaka kontrol altında tutulmalı diyenler var, etik değerler oluşturmak gerekir diyenler var. 

Yatırım yapmalımıyız : Yapay zeka’da ‘as a service’ mantığı işleyecek gibi görünüyor. Yani birçok sektör için yapay zeka gerektiren faaliyetler büyük bir yapay zeka servisine bağlanıp kullanmak yöntemi ile oluşturulacak. Yatırım maliyetleri için seviye bilgisi vermek gerekirse, IBM’in yapay zekası watson’a hava durumu bilgisi sağlamak için aldığı The Weather Company 2 milyar dolar. 

Robotlar : Üretim yapıyorsanız, bu konuyu mutlaka dikkate almalısınız. Zaten robotlar yeni iş dünyasının en önemli kısmı dijital dönüşümün de parçası. Dünyada dijital dönüşümün en önemli robot üreticisi Kuka. Türkiye’de ise Kale Altınay robot kol üretimi yapıordu. Ancak uzun zamandır isimlerini duymuyorum. Üretim sistemleriniz varsa, tezgahınızda aşamalı olarak robotlara nasıl geçebileceğinizi mutlaka projelendirmelisiniz. Satış sektöründe iseniz, yurt dışındann veya Türkiye’de robot kol üretimi yapan şirketlerin distribütörlüğü ile ilgilenmelisiniz. Teknoloji şirketi iseniz robot kol üretimi, yazılımı ve hatta servis ve bakımı konularında araştırmalar yapmalısınız. Yatırım maliyetleri 100bin dolarlardan başlıyor ama bu harcama kaçınılmaz.
Not: Geçen çarşamba Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanı Faruk Özlü, bakanlar kurulunda dijital dönüşüm konusunda bir sunum yaptı. Muhtemelen dijital dönüşüm devlet destekleri arasına girecek. Bunu da izlemeke fayda var. 

Sanal Gerçeklik : Kişisel olarak izlediğinizde çok keyifli bir konu. Bu pazarda gelecek yıl dünya çapında yüzde 100 oranında büyüme bekleniyor. Ancak sanıyorum ilk çıktıları eğlence sektöründe olacak. Endistrüyel kullanımı için 5G (İletişimde kesintisizlik garantisi olduğu için) alanındaki gelişmeler bekleniyor. Yatırım maliyetleri düşük olmasına rağmen eğlence sektöründe değlseniz temkinli yapklaşmakta yarar var. 
Artırılmış gerçeklik: Ne sanal gerçeklik ne de gerçeklik olan bu arada kalan teknolojiye ilgi için şu an bir gereklilik yok. Bu alan yerine mixed reality’i incelemekte yarar var. Bu alanda gelişmeler semantik yapılar ve IoT ile çok ilgili. Dolayısıyla çok erken. Yatırım yapmak için beklemekte fayda var. 
Video : Kurumsal bloglardan sonra, kurumlaarın son iki yıldır en çok ciddiye alması gereken konular arasında kurumsal video üretimi konusu olmalı. Ancak üretmesi de, depolaması da, dağıtması da zor bir içerik olamsına rağmen tüketilmesi çok hızlı oluyor. Bu da kurumları bu alandnn uzak tutuyor. Farklılaşmak için az yatırımla çok büyük yol alınabilecek bir alan olması sebebiyle çok önemli. Üretim içinse tam zamanı. Sürdürülebilirlik çok önemli. Bu nedenle fantastik projelerden ziyade, uzun süreli paydaşlar seçip yol almakta fayda var. 
Botlar : Facebook’un ciddi şekilde destek verip, messenger içnde bot üretimini kolaylaştırmasına rağmen, beklenen başarıyı endüstri genelinde gösteremediler. Bunun en önemli sebebi XML, API gibi kurumlar arası iletişimi bir adım ileriye taşımak için iç yapılarda da ciddi gelişmeler yapmak gerekliliği. Yani bot’lar var ama backoffice’leri yok. Eğer bu şekilde devam ederse sadece kişisel asistanlar ve bilgi aktarıcılar olmaktan ileri gitmez. Ancak bir robota bana en uygun tatil paketini bul al bu arada marketteki eksikleri de gider diyemediğiniz sürece sonuç almak mümkün değil. Kurumunu bilgi üretimi ve analizi alanında ise hemen bir bot çalışmasına başlamalısınız. Ya da muhtemelen başlamışsınızdır. ANcak diğer alanlarda backoffice otomasyonu desteklemiyorsa hiç bu alana girmeyin. Yatırım maliyeti çok düşük ama attığınız taş ürküttüğünüz kurbağaya değmez. 
Siber Güvenlik : Bu alan gerçekten çok önemli ve ciddi değişiklikler içeriyor. Üç alanda yatırımı zaten yapmış olmalısınız. Kurumsal siber güvenlik stratejiniz mutlaka olmalı. Yoksa, yazıyı okumayı bırakın ve hemen siber güvenlikle ilgili departmanınızla görüşün. Şakası yok. Kurum içi siber güvenlik eğitimleri ve standartlarını da almış, aldırmış olmalısınız. Bu aşamaları da yapmadıysanız yazıyı bırakın hemen bu konuyu çözün. Sisteminizin dış etkilerden uzak tutulmasını sağlayacak yapılar. Bu konuda etik hacker’larla çalışıp, düzenli olarak raporlar almanızda fayda var. Bu yatırım süreklidir. Ortalama bir şirket için 10k bir bütçenin bu konuya ayrılması şarttır. Eğer bütçelerinizde böyle bir harcama yoksa ciddi bir probleminiz var demektir. 
Büyük Veri : Geçen ay SAS’ın veri analitiği etkinliğinde ‘Dijital çağın müşteri deneyiminde analitiğin rolü’ isimli paneli yönettim. Katılımcılarım Neslihan Uçar (Ajans So. Ho.) ve Ahu Şendilmen (IPSOS)’du. Veri analitiği günü için biraz hafif bir konu gibi görünse de katılımcıların ilgisini çekti. Bunun en önemli sebebi büyük veri analizinin müşteri ilişkileri yönetimi açısından ışık tıtan önemli bir alan olması. Kurumsal açıdan, bütün verilerinizi büyük değilse de büyüyecek veri olarak tanımlamanızda yarar var. Bu durumda bütün verilere büyük veri ehemmiyeti göstermek gerekiyor. Bu sayede o veri büyüdüğünde analiz yapma imkanınız olacaktır. Tabii panerlde de son çıkarım olarak belirttiğim gibi, büyük veri konusundaki en önemli nokta analiz. Nereye bakacağınızı, nasıl analiz edeceiniz biliyor olmak gerekiyor.

Yayınlayan

Atif Unaldi

Setting up the BBS system enabling the communication of two persons over telephone lines when he was a student at the Physics Department at the Bosphorus University, Atıf Unaldı established the first Internet connection in Turkey. He achieved a “first of its kind” type project again in Turkey by making an Internet and information program at Radio D (Radio Club) named “Farenin Kuyrugu” (The Tail of the Mouse) between 1992-1994. In 1994, he prepared, presented and produced a nightly live show,”RadyoNet”, appearing five weekdays on Kanal D. This was the first program consisted of live computer pictures from beginning to end. Atıf Unaldı was the General Director of the first Internet server in Turkey, Anadolu.Net, between 1994-1996. Being the supervisor of the World Air Games I in 1996 and 1997, he registered the sportsmen into the games over the Internet and Intranet. In 1998, he also became the Internet supervisor of the Sabah Group, and worked as a consultant in the project to sell Sabah Kitapları (Sabah Books) over the Internet. In the same year, he continued to write at his column (Yeni Ufuklar-New Horizons) in the .Net magazine, which was a publication of the Milliyet Group. In 1999, he was appointed as the webmaster in Ihlas.Net, and he also designed and administered it. In the very same year, he wrote at a column in an IT magazine, Pcweek of the Sabah Group. In the meantime, founding a web-design company, Artmedya, Unaldı prepared an Internet magazine talk show program for BRT, GeceNet, which he presented with Romina Ozipekci. Later, continuing to write in his column in the magazine, Canteen of the Aksam Group, Atıf Unaldı gave web-design lectures in the Ceramic Department of the IU. Leaving his position in Canteen upon the establishment of the Interporbil Group, Unaldı has been a columnist in the economy magazine, EkoTimes. At the moment, Atıf Unaldı is the columnist in the Computerlife magazine. He has been also a columnist in Finansal Forum newspaper every Wednesday. Being the brand consultant of Buybye.com, Unaldi produced and presented a programme, TRON, in Technology Channel. As of December 2004, becoming the IT Director of Star Media Group, Unaldi carried out the editorship of STARTEK supplement of Star newspaper. Currently being the Internet Director of Kanal D and Star Tv, Unaldi also produces the Technorock programme in Rock Fm. Being one of the founders of the group called Sitebuilders supported by Microsoft, Unaldı has been organising conferences, seminars and panels concerning “Web-design”, “mobile Internet”, “e-trade” and “advertisement in the Internet” with the group. The group has been successfully providing the persons and organisations with its free educational studies. Published Books 2006 Netizen ( Internet Dictionary ) The contests he participated as a juryman: 2002 - Altın Örümcek Web Contest 2003 - Altın Örümcek Web Contest 2004 - Grafi2000 Flash Animation Contest 2004 - Altın Örümcek Web Contest 2005 - Altın Örümcek Web Contest 2006 - Web Marketing Assotion - Web Awards His published articles: The Structuring of the Internet in the Information Society of Turkey, Yeni Turkiye Dergisi (The New Turkey Magazine), March 1998 Web-design criteria, Yıldız Technical University Publication, 1994 Conferences, Seminars and Professional Activites: 1999 - Informing the sitebuilders and e-trade and web-design seminars in Microsoft headquarters (Istanbul) 1999 - Web-design, e-trade, Media Technologies seminars within Microsoft (Ankara, Istanbul, Izmir, Konya, Antalya) 2000 - e-trade seminars within Kosgeb (Ankara) 2000 - e-trade seminars in the Fatih University (Ankara) 2000 - The Bilgi University Internet seminars (Speakers: Microsoft Turkey General Director Sureyya Ciliv, Atıf Unaldı) 2000 - Within the framework of the IT 2000 activities, e-trade and web design seminars (Istanbul) 2003 - PRCI Turkiye (Istanbul) 2003 - Wireless Forum ( İstanbul) 2003 - ODTU ( Ankara ) 2003 - Mobiliz.biz ( İstanbul ) 2004 - PRCI ( İstanbul) The softwares he translated: 1996 - Windows Commander 2000 - Babylon Internet Dictionary 2002 - Sitepublisher Softwares: 1992 - The installation of two radio automation systems (Radyo Kulup and Radyo C) (1995) 1994 - The software of two computer programs (Crossword and Puzzle) which were played with the participation of the television audience at Kanal 6 television. 1996 - The Turkish version of a program called Windows Commander 1998 - A computer software enabling the automation of the TV advertisement department The organisations he is the member of: WSP (Web Standards Project) A global organisation Sitebuilders Microsoft ASP Guilt A world organisation Isoc (Internet Society) A world organisation Mobiliz.biz Mobile Advertising Platform CehTURK