Dijital dönüşüm, neler oluyor?

Hafta sonu bir danışanımın dijital dönüşüm workshop’ında dijital dönüşüm konuşması yapmak için Şile civarlarındaydım. Son üç yıldır gittiğimiz otelin artık bir dönüşümün içine girdiğini gördüm. Bunun sebebi yakınlarındaki inşaatlardı. Bu inşaatlar her ne kadar yakınlarımızda olmasını istemesek de hayatımızın bir parçası. Tıpkı konvansiyonel iş yapış şekillerini benimsemiz ve burada bir denge tutturmuş şirketlerin başına gelen dijital dönüşüm gibi.

Televizyon Sektörü

Dijital dönüşüm konuşmamın belirli bir kısmını iptv derneği başkanı olarak, internet televizyonculuğuna ve etki alanına ayırdım. IPTV derneğini ilk kurduğumuz zaman Doğan TV Holding’de D-Smart projesini yürütüyordum. O zaman iptv ve her ne kadar ismi konulmamış olsa da ott tv’inin  (halk arasındaki ismi ile Netflix’in) geleceğini hissetmiştik. Yönetimi bu konuda uyarmaya kalktığımda genel yaklaşımın bu tip riskli mecralarda oluşumlardan başarılı olana daha sonra yatırım yapmak olduğunu gördüm.

Dijital dönüşüm nerede başlar nerede gerçekleşir

Tam burası dijital dönüşümün 6 adımını anlamanın en önemli anıydı. Dijital dönüşüm’e istediğiniz alandan başlayabilirsiniz. Bu şirket dinamiklerine kalmış. Ancak dijital dönüşümün son noktası etrafınızda dijital dönüşümden kaynaklı tahmin edemediğiniz tehditleri önceden sezip gereğini yapmaktır. Google harita programına navigasyonu ekleyeceğini açıkladığı gün Garmin, Tomtom gibi bu sektörün en bilinen markalarının hisse senetleri neredeyse çakıldı. Dijital dönüşümde tehditin nereden geleceğini anlamak neredeyse imkansızdır. Ancak işte bu noktada IBM, GE gibi büyük yapılara baktığınızda bu riski ortadan kaldırmak için yatırım şirketleri aracılığı ile tehdit riski altındaki alanları araştırıp, şirketlere yatırım yaptıklarını görüyorsunuz.

Yatırım şirketi kurup, tehdit alanlarındaki şirketlere yatırım yapmak dijital dönüşümde gelinen son noktadır. Büyük şirketlerin hemen hepsi bunu yapmaktadır. Yoksa bitcoin, yapay organ üretimi ve 3D printing gibi alanlar nereden sermaye bulacaklar.

Gerçekten tehdidin nereden geleceği belli değil mi?

Venture Capital aracılığı ile gelişen sektörü radar gibi tarayıp, tehditleri öngören yapıların bile yanıldıklarını görebiliyoruz. Mesela pazar bitcon’in nerede kullanılacağını daha kafasında oturtamamıştır. Ancak bankacılık sektörüne fintech’in bir tehdit olacağı kesindir. Tıpkı dizileri ile ünlü Netflix’in ve TV kanallarını platformuna katan Youtube’ün Digiturk ve Dsmart gibi dijital platformlara rakip olacağı gibi. Üstelik bunu görmek için falcı olmaya gerek yok. ESPN’in nasıl sıkıştığını, dijital platform sporla kalkınır ezberinin nasıl yıkıldığını görmek için bir iki haber okumak yeterli.

Ancak malum görmemezlikten gelmek konvansiyonel mecraların genel geleneği. Dünyada neredeyse yazılım sektöründe bile satın alım yerine servis bazlı toplu kiralama servisleri yağmur gibi yağarken Tivibu, Turkcell Plus TV’nin filmleri aylık üyelikle istediğin kadar seyret yapısına bir türlü geçiremediğini, hala 3 günlük kiralamadan başka bir pazarlama yöntemi oluşturamadığını görüyoruz.

Dijital dönüşüm para kazanma şekillerini bile değiştiriyor

Son dönemde 3 genç youtuber’ın oynadığı bir reklamı seyrettim. İçlerinden sadece birini, o da yayın konuğu olarak yayına gelmemek gibi bir ilkesizliği yaptığı için tanıyorum. Yani pek de iyi hislerim yok, onun nezdinde bütün bu yeni nesil fenomenlerine. Ancak her birinin aktif milyonlarca takipçisi olduğunu da biliyorum. Şaşkınım ama dijital dönüşümün fenomen olma şeklini ve fenomenleri nasıl değiştirdiğini çok net şekilde görebiliyorum.

Hep çok iyi bir örnek olarak veririm, alanında dünyanın en iyi 5 üreticisi arasında bulunan bir danışanım, sektöründeki dijital yıkımı gördüğü için, bana sırf yeni ne üretebiliriz diye bir rapor hazırlattı. İki ay süren araştırmanın sonuçlarını ise kalkınma planlarına aldılar.

Bir başka örnek de yeni çıkan teknolojiler alanında. Birçok şirket bitcoin, 3 boyutlu yazıcılar ile organ üretimi gibi alanlarda çalışırken, talebin nereden geleceğini çıkarmak da zorlanıyor. Daha geçenlerde 3 boyutlu yazıcılarla üretilen derilerin, deri mont üretiminde kullanılması birçok yerde konu oldu. Pita’nın ve veganların bu gelişmeden memnun olacağı sanılıyor. Tabii bir diğer konu da ara teknolojiler. Mesela ses tanıma sistemlerinin başarısızlığını hepimiz biliyor, görüyoruz. Sanıyorum artık bu teknolojinin rafa kaldırılıp yerine beyinle direkt iletişim kuran arayüzlerin üretilme zamanı geldi.

Dijital dönüşüm nerede başlar nerede biter?

İşte asıl soru sanıyorum bu. Türkiye’de dijital dönüşümün bayrağını taşıyan şirketler kendilerini dijital olarak önüşmüş bile hissetmiyor. O yüzden dijital dönüşümün nereden başlayacağı kurum kültürüne nerede biteceği ise kurumun enerjisine bağlı. 

Yayınlayan

Atif Unaldi

Setting up the BBS system enabling the communication of two persons over telephone lines when he was a student at the Physics Department at the Bosphorus University, Atıf Unaldı established the first Internet connection in Turkey. He achieved a “first of its kind” type project again in Turkey by making an Internet and information program at Radio D (Radio Club) named “Farenin Kuyrugu” (The Tail of the Mouse) between 1992-1994. In 1994, he prepared, presented and produced a nightly live show,”RadyoNet”, appearing five weekdays on Kanal D. This was the first program consisted of live computer pictures from beginning to end. Atıf Unaldı was the General Director of the first Internet server in Turkey, Anadolu.Net, between 1994-1996. Being the supervisor of the World Air Games I in 1996 and 1997, he registered the sportsmen into the games over the Internet and Intranet. In 1998, he also became the Internet supervisor of the Sabah Group, and worked as a consultant in the project to sell Sabah Kitapları (Sabah Books) over the Internet. In the same year, he continued to write at his column (Yeni Ufuklar-New Horizons) in the .Net magazine, which was a publication of the Milliyet Group. In 1999, he was appointed as the webmaster in Ihlas.Net, and he also designed and administered it. In the very same year, he wrote at a column in an IT magazine, Pcweek of the Sabah Group. In the meantime, founding a web-design company, Artmedya, Unaldı prepared an Internet magazine talk show program for BRT, GeceNet, which he presented with Romina Ozipekci. Later, continuing to write in his column in the magazine, Canteen of the Aksam Group, Atıf Unaldı gave web-design lectures in the Ceramic Department of the IU. Leaving his position in Canteen upon the establishment of the Interporbil Group, Unaldı has been a columnist in the economy magazine, EkoTimes. At the moment, Atıf Unaldı is the columnist in the Computerlife magazine. He has been also a columnist in Finansal Forum newspaper every Wednesday. Being the brand consultant of Buybye.com, Unaldi produced and presented a programme, TRON, in Technology Channel. As of December 2004, becoming the IT Director of Star Media Group, Unaldi carried out the editorship of STARTEK supplement of Star newspaper. Currently being the Internet Director of Kanal D and Star Tv, Unaldi also produces the Technorock programme in Rock Fm. Being one of the founders of the group called Sitebuilders supported by Microsoft, Unaldı has been organising conferences, seminars and panels concerning “Web-design”, “mobile Internet”, “e-trade” and “advertisement in the Internet” with the group. The group has been successfully providing the persons and organisations with its free educational studies. Published Books 2006 Netizen ( Internet Dictionary ) The contests he participated as a juryman: 2002 - Altın Örümcek Web Contest 2003 - Altın Örümcek Web Contest 2004 - Grafi2000 Flash Animation Contest 2004 - Altın Örümcek Web Contest 2005 - Altın Örümcek Web Contest 2006 - Web Marketing Assotion - Web Awards His published articles: The Structuring of the Internet in the Information Society of Turkey, Yeni Turkiye Dergisi (The New Turkey Magazine), March 1998 Web-design criteria, Yıldız Technical University Publication, 1994 Conferences, Seminars and Professional Activites: 1999 - Informing the sitebuilders and e-trade and web-design seminars in Microsoft headquarters (Istanbul) 1999 - Web-design, e-trade, Media Technologies seminars within Microsoft (Ankara, Istanbul, Izmir, Konya, Antalya) 2000 - e-trade seminars within Kosgeb (Ankara) 2000 - e-trade seminars in the Fatih University (Ankara) 2000 - The Bilgi University Internet seminars (Speakers: Microsoft Turkey General Director Sureyya Ciliv, Atıf Unaldı) 2000 - Within the framework of the IT 2000 activities, e-trade and web design seminars (Istanbul) 2003 - PRCI Turkiye (Istanbul) 2003 - Wireless Forum ( İstanbul) 2003 - ODTU ( Ankara ) 2003 - Mobiliz.biz ( İstanbul ) 2004 - PRCI ( İstanbul) The softwares he translated: 1996 - Windows Commander 2000 - Babylon Internet Dictionary 2002 - Sitepublisher Softwares: 1992 - The installation of two radio automation systems (Radyo Kulup and Radyo C) (1995) 1994 - The software of two computer programs (Crossword and Puzzle) which were played with the participation of the television audience at Kanal 6 television. 1996 - The Turkish version of a program called Windows Commander 1998 - A computer software enabling the automation of the TV advertisement department The organisations he is the member of: WSP (Web Standards Project) A global organisation Sitebuilders Microsoft ASP Guilt A world organisation Isoc (Internet Society) A world organisation Mobiliz.biz Mobile Advertising Platform CehTURK