Dijital hakların geleceği hakkında öğrendiğimiz beş şey

Gelişen teknolojiler, toplumları kendi merkezlerinde dönüştürüyor. Yapay zeka, otomasyon ve büyük verilerin hayatımıza zarar vereceğini öngören sonsuz sayıda haber, bizi Tektopya yürüyüşünde, kenarda izleyen yolcular gibi hissettirebilir. Ancak, değişim kaçınılmaz olsa da – bu değişimin nasıl göründüğü kaçınılmaz değildir. Artık istediğimiz geleceği inşa etme zamanı.
Sivil toplumun bu zorluklarla nasıl daha iyi yüzleşebileceğini anlamak için, siber güvenlik, kişisel verilerin kontrolü ve algoritmik şeffaflık gibi gelişmekte olan konuları tartışmak için Stockholm İnternet Forumu’nda (SIF) önde gelen uzmanları topladık. İşte işe yarar bazı bilgiler.
1. İnternet hükümeti tehdit ettiğinde, hükümet de interneti tehdit eder.

Yeni teknolojilerin avantajlarından yararlanmak istiyorsalar, vatandaşların internete girmesi gerekir. Bununla birlikte, yalnızca 2016’da 50 vaka olmak üzere, son yıllarda internet kapanmalarına yönelik baskın bir eğilim yaşandı. Paradigma Girişimi’nden (Nijerya) Gbénga Sèsan, hükümetlerin internetin tamamını kapatma bahaneleri olarak giderek artan bir şekilde nefret söylemi ve sahte haberler gibi konuları kullandıklarını açıkladı. Ancak birçok kişi, bu nedenlerin en basitinden yasadışı bir kontrol uygulamaya çalışan hükümetler için bir örtü olup olmadığını sorguluyor. Herkesin susturulması, nefret dolu söylemlerin ya da yanlış bilgilerin ortaya çıkardıkları zorluklara karşı verilmesi gereken cevaplar değildir. Bunu yapmak, yalnızca sivil özgürlükleri ezmekle kalmaz, aynı zamanda etkilenen alanlarda ekonomiye zarar verir.

İyi haberler? İnsanlar karşı koyuyor. Bu yıl Kamerun’da meydana gelen internet kapatma olayının ardından kamuoyunum, vatandaşların ve sivil toplumun güçlü bir harekete geçmesi, hükümetlere vatandaşların İnternet’e erişim hakkını inkar etmenin ciddi sonuçları olduğunun mesajını gönderdi.

2. Hükümetler online tartışmaları gasp ediyor

Erişimi denetlemek, liderlerin online platformda söylenenleri ve yapılanları kontrol etme yolarından sadece birisi. Giderek artan bir oranla, bazı hükümetler basit bir şekilde online tartışmaya katılmanın ötesine geçerek etik olmayan araçları kullanarak tartışmayı kontrol etmeye çalışıyor. Filipinlerde, Medya Alternatifleri Vakfından Lisa Garcia’nın açıklamalarına göre, hükümet geçen yıl yaptığı seçimlerde resmi mesajları yaymak ve eleştirmenleri ve gazetecileri rahatsız etmek amacıyla “klavye savaşçıları ordusu” kurdu. Lisa özellikle insanların eleştirel bir biçimde online medyayı yargılamalarına ve propagandadan gerçek gazeteciliği ayırt edebilmelerine imkân tanımak amacıyla, özellikle ilk kez online olanlar için, dijital medya okur yazarlığının geliştirilmesine duyulan ihtiyacı vurguladı.

3. Veriler yeni petrol ise, biz de çevreciyiz!
Dijital teknolojileri sadece dizüstü bilgisayarlar ve akıllı telefonlarımızda değil, arabalarımızda ve buzdolabında, fabrikalarımızda ve şehirlerimizde, ofislerimizi ve sınıflarımızı izleyen giderek daha fazla yerde buluyoruz. Bu teknolojiler daha fazla birbirine bağlı hale geldikçe, verilerimize kimlerin erişimi olduğu, ne için kullandıkları ve kararlarının hayatlarımızı nasıl etkilediği hakkında karmaşık etik sorular ortaya atmaktadır. Mozilla’dan Solana Larsen, bu karmaşıklığın bizi hareketsiz hale getireceğini söyledi. Tıpkı Greenpeace gibi gruplar halkın, iklim değişikliği kadar karmaşık bir konuyu anlamalarına yardımcı olduğu gibi, kişisel veri konularını parçalayıp daha iyi açıklamalıyız; böylece insanlar dijital yaşamlarını anlayabilir ve kontrol altına alabilir.

4. Düşük gelirli ülkeler beta testi pilot bölgesi olma tehlikesiyle karşı karşıya
Digital Asia Hub Yönetici Müdürü Malavika Jayaram, Küresel Güney ülkelerinde yeni teknolojilerin kullanıma sunulmasıyla birlikte, bu ülkelerin Batı tedbirlerin en iyilerini almadan Batı uygulamalarının en kötülerini kopyaladığını söyledi. Hindistan’ın ulusal biyometrik kimlik sistemi olan Aadhaar’a odaklanan Malavika, sistemin ülkenin çeşitli nüfusunun çoğuna hizmet etme konusunda yetersiz donanımlı olduğunu gösterdi. Bunun bir örneği olarak, sistem yıpranmış parmaklara sahip olan tarım işçilerini kayıt altına alamamış ve böylece işçileri önemli hizmetlere erişimi olmayan kişiler olarak bırakmıştır. Teknolojinin geliştirilmesi konusunda fikirleri alınmadığında, bazı belirli grupların rutin olarak dışlanması kaçınılmazdır. İnsanların tartışmasız teknolojik değişime en çok maruz kaldıkları düşük gelirli ülkeler, vatandaşları korumak ve onlara ses vermek için kurumlar geliştirmelidir; bu nedenle, yeniliklerden zarar görmeden yarar sağlarlar.

5. Tüketici tercihi şeffaflığı gerektirir
Hayatlarımızla ilgili kararlar insanlardan algoritmalara geçiyor. Şayet kimin banka kredisi alacağına, kimin üniversiteye kabul edileceğine veya şüphelinin şartlı tahliye edilip edilmeyeceğinin kararlaştırılmasına Yazılım karar verirse, bunun nasıl işlediğini anlamamız gerekir. Teknik kaygılar insan hakları endişeleri haline gelir. Algoritmalar programcılarının ve beslendikleri bilgilerin önyargılarını somutlaştırıyor diye açıklıyor Universidade Federal de Minas Gerais’da (Brezilya) Profesör olan Renato Rocha Souza. Ve günümüzdeki algoritmalar denetim ve eleştiriden gizlenen kara kutular olduğu için tüketicilere bir seçenek bırakılıyor, teknolojileri reddet veya körü körüne kabul et. Ya da en kötüsü, onları hiç bilmeden kullanın. Renato, bu algoritmaların açık olmasını sağlamak için mücadele etmemiz gerektiğini ve bir sivil haklar çerçevesinin, algoritmalara ve Yapay Zekaya doğru genişletilmesi gerektiğini savunuyor.

Gelecek
Teknoloji kendi başına bir uç nokta olmamalı, ancak daha güçlü, sağlıklı ve daha adil toplumlar inşa etmemize yardımcı olmak için bir araç olmalıdır. Web Vakfı, herkesin online olarak aynı haklara ve fırsatlara sahip olduğu dünya için çalışmaktadır ve herkesin teknolojik yeniliklerden yararlandığı bir gelecek için savaşıyoruz. Oraya ulaşabilmek için sivil toplumun vatandaşların haklarını çevrimiçi olarak ve bunun ötesinde korumada güçlü bir rol oynamasını sağlamak için yeni stratejiler, çerçeveler ve yetenekler geliştirmemiz, işbirliği yapmamız gerekiyor.

Yayınlayan

Atif Unaldi

Setting up the BBS system enabling the communication of two persons over telephone lines when he was a student at the Physics Department at the Bosphorus University, Atıf Unaldı established the first Internet connection in Turkey. He achieved a “first of its kind” type project again in Turkey by making an Internet and information program at Radio D (Radio Club) named “Farenin Kuyrugu” (The Tail of the Mouse) between 1992-1994. In 1994, he prepared, presented and produced a nightly live show,”RadyoNet”, appearing five weekdays on Kanal D. This was the first program consisted of live computer pictures from beginning to end. Atıf Unaldı was the General Director of the first Internet server in Turkey, Anadolu.Net, between 1994-1996. Being the supervisor of the World Air Games I in 1996 and 1997, he registered the sportsmen into the games over the Internet and Intranet. In 1998, he also became the Internet supervisor of the Sabah Group, and worked as a consultant in the project to sell Sabah Kitapları (Sabah Books) over the Internet. In the same year, he continued to write at his column (Yeni Ufuklar-New Horizons) in the .Net magazine, which was a publication of the Milliyet Group. In 1999, he was appointed as the webmaster in Ihlas.Net, and he also designed and administered it. In the very same year, he wrote at a column in an IT magazine, Pcweek of the Sabah Group. In the meantime, founding a web-design company, Artmedya, Unaldı prepared an Internet magazine talk show program for BRT, GeceNet, which he presented with Romina Ozipekci. Later, continuing to write in his column in the magazine, Canteen of the Aksam Group, Atıf Unaldı gave web-design lectures in the Ceramic Department of the IU. Leaving his position in Canteen upon the establishment of the Interporbil Group, Unaldı has been a columnist in the economy magazine, EkoTimes. At the moment, Atıf Unaldı is the columnist in the Computerlife magazine. He has been also a columnist in Finansal Forum newspaper every Wednesday. Being the brand consultant of Buybye.com, Unaldi produced and presented a programme, TRON, in Technology Channel. As of December 2004, becoming the IT Director of Star Media Group, Unaldi carried out the editorship of STARTEK supplement of Star newspaper. Currently being the Internet Director of Kanal D and Star Tv, Unaldi also produces the Technorock programme in Rock Fm. Being one of the founders of the group called Sitebuilders supported by Microsoft, Unaldı has been organising conferences, seminars and panels concerning “Web-design”, “mobile Internet”, “e-trade” and “advertisement in the Internet” with the group. The group has been successfully providing the persons and organisations with its free educational studies. Published Books 2006 Netizen ( Internet Dictionary ) The contests he participated as a juryman: 2002 - Altın Örümcek Web Contest 2003 - Altın Örümcek Web Contest 2004 - Grafi2000 Flash Animation Contest 2004 - Altın Örümcek Web Contest 2005 - Altın Örümcek Web Contest 2006 - Web Marketing Assotion - Web Awards His published articles: The Structuring of the Internet in the Information Society of Turkey, Yeni Turkiye Dergisi (The New Turkey Magazine), March 1998 Web-design criteria, Yıldız Technical University Publication, 1994 Conferences, Seminars and Professional Activites: 1999 - Informing the sitebuilders and e-trade and web-design seminars in Microsoft headquarters (Istanbul) 1999 - Web-design, e-trade, Media Technologies seminars within Microsoft (Ankara, Istanbul, Izmir, Konya, Antalya) 2000 - e-trade seminars within Kosgeb (Ankara) 2000 - e-trade seminars in the Fatih University (Ankara) 2000 - The Bilgi University Internet seminars (Speakers: Microsoft Turkey General Director Sureyya Ciliv, Atıf Unaldı) 2000 - Within the framework of the IT 2000 activities, e-trade and web design seminars (Istanbul) 2003 - PRCI Turkiye (Istanbul) 2003 - Wireless Forum ( İstanbul) 2003 - ODTU ( Ankara ) 2003 - Mobiliz.biz ( İstanbul ) 2004 - PRCI ( İstanbul) The softwares he translated: 1996 - Windows Commander 2000 - Babylon Internet Dictionary 2002 - Sitepublisher Softwares: 1992 - The installation of two radio automation systems (Radyo Kulup and Radyo C) (1995) 1994 - The software of two computer programs (Crossword and Puzzle) which were played with the participation of the television audience at Kanal 6 television. 1996 - The Turkish version of a program called Windows Commander 1998 - A computer software enabling the automation of the TV advertisement department The organisations he is the member of: WSP (Web Standards Project) A global organisation Sitebuilders Microsoft ASP Guilt A world organisation Isoc (Internet Society) A world organisation Mobiliz.biz Mobile Advertising Platform CehTURK