e-Ticaretin Sorunları

6 Haziran 2017 tarihli Resmi Gazete’de “Elektronik Ticarette Güven Damgası
Hakkında Tebliğ” yayımlandı. Tebliğ gereğince Türkiye’de e-ticaret ile uğraşan web siteleri markalarını güvenli göstermek için Gümrük ve Ticaret Bakanlığından bir güven damgası alabiliyorlar.

2016 yılında taslağı yayımlanmış olan tebliğe http://tinyurl.com/atifunaldicomtrguvendamgasi adresinden ulaşabilirsiniz.

İlk Büyük Sorun : Sızma Testi
Tebliği gözden geçirdiğimde, ilk dikkatimi çeken sızma testi konusu oldu. Bu, ciddi bir güvenlik testi olup öyle herkese yaptırılabilecek bir şey değil. Çevremde güvenlik konusuyla ilgili arkadaşlara sorduğumda bu testi yapma konusunda devletin güvendiği tarafları belirleyen bir yönetmelik ve/veya yaklaşımın olmadığını öğrendim. Bu surum, söz konusu tebliğin yürütmesinde en büyük problemi oluşturacak gibi görünüyor. Kime ve nasıl bir sızma testi yaptıracaksınız? Test nasıl gerçekleşecek, standartları neler? Sonuçları kim, nasıl alacak? Sonuçların doğruluğunu kim kontrol edecek?

Sorularım bununla da bitmiyor. Diyelim ki hazır bir e-ticaret paketi alındı, paketler teker teker mi kontrol edilecek yoksa paket üreticileri genel bir sızma testi sonucunu her müşterisi için mi kullanacak?_
Ya İç Çamaşırı Siteleri?
 Tebliğde ikinci dikkat çekici konu ise

“Elektronik ticaret ortamında çocukların fiziksel, zihinsel, ahlaki, psikolojik ve toplumsal gelişim özelliklerini olumsuz yönde etkileyebilecek içeriğe yönelik tedbirleri alır” ifadesini içeren madde….

Bu madde özellikle iç çamaşırı satışı yapan web sitelerinin güvenlik mührü almasına engel olacaktır. Birçok iç çamaşırı sitesi fantezi ürünleri diye ayrı bir kategori içerir. Bu kategorinin çocuklar için sakıncalı görseller içermesi de başlı başına bir sorundur.

Bu maddenin yürürlüğe girmesi durumunda, fantezi ürünleri satan iç çamaşır siteleri, bu ürünleri sitelerinden ayırmak zorunda mı kalacaklar? Yoksa bunların bir seperatörle ayrıştırılması ve başında o bölüme giriş için 18 yaş uyarısı konulması yeterli mi olacak? Uyarıda 18 yaşındayım demek yeterli olacak mı yoksa bunun için de bir delil gerekecek mi? İşte bunlar da ucu açık bırakılmış konular.

 Bütün bunların dışında şu noktalşara da dikkat çekmek isterim: Güven damgası almaya hak kazanılması durumunda, bu damgayı kimden alacak? GDS yani Güven Damgası Sağlayıcı kimdir? Kimlerdir? Sağlayıcı olmak için hangi yatırımları  yapmışlardır? Bu kurumlar nasıl setifikalandırılacaklar? Bunlar da ayrı tartışma konusu. Askı işlemlerinden, iptale kadar her konuda son derece net olan işlemlere rağmen bu gibi son tebliğin en önemli kısımlarının boş bırakılması beni oldukça fazla rahatsız etti. Bu kısımların bütün paydaşların belli olması doğru olur diye düşünüyorum.

Paydaşlardan bahsedince, e-ticaret sektöründe ürün üreten şirket patronları ve ödeme sistemi yöneticileri ile de konuştum. Genel olarak kendilerinden bu konuda yorum alınmadığını, tebliğin bir bölümünde kendilerini rahatsız eden kısımların bulunduğunu, bunun bir ciddi güvenlik yapısı olamayacağını söylediler. Ancak genel olarak bir “bekle gör” bakışı hakim.  

 Gümrük ve Ticaret Bakanlığı bu konuya daha derinlemesine eğilmesi gerekiyor. Ne kadar güvenlik herkesin istediği bir konu olsa da uygulanamayacak bir tebliğ bütün sektör için yeni zorluklar ve imkansızlıklar demek.

Diğer Sorunlar

e-Ticaretin sorunları bunlarla sınırlı kalmıyor. Geçen haftalarda Maliye Bakanı Naci Ağbal, e-ticaret üzerinden yurt dışından alınan ürünlerde, bankadan paranın transferi sırasında, stopaj kesilmesi yönünde bir açıklama yaptı. Mikro ihracat için oluşturulan vergi tavanı haricinde bir de gelen ürünlerden ayrıca stopaj kesilmesi konuşuluyor.

Muhtemelen bu konuda çalışma Avrupa Birliği örnek alınarak yapılıyor. Bu da AB’ye girmek için çalışan bir Türkiye için son derece doğal. Ancak, bu tip konularda dünya standartlarına da bakmakta yarar var. Örneğin Dubai’de bu tavanın 1.500 dolara denk geldiğini varsayarsak, bu rakam çok düşük görünüyor.

Tabii bu konuda yorum yaparken, belli bir amaç gütmüyorum. Bakıp, inceleyip, analiz edip strateji üretmek gerektiğini düşünüyorum. Dünyada bu kadar değişken olan bir yapıda nasıl yol alacağımızı sadece Avrupa’ya bakarak anlamak mümkün olmayacaktır.

Yıllar önce Google vukuatı ilk oluştuğunda, bir ramazan günü iftardan sahura kadar, neden Google’a ceza kesmenin anlamsız olduğunu anlatmaya çalıştım. Dijital reklamın hem ödemesi hem de gösterimi yurt dışında gerçekleşiyordu. Ancak burada durum farklı. Ürün Türkiye’de müşteriye teslim ediliyor. Ancak bu tip yeni dünya durumlarına çıkarımda bulunabilmek için ciddi çalışma gruplarına ihtiyaç var. Ben Naci Ağbal’ın da bu konuda bir devlet stratejisi oluşturmak amacı ile bir çalışma grubu kurup, tezleri netleştirmesi gerektiğini düşünüyorum.

Dünya ticaretinin her geçen gün daha büyük kısmına hakim olan eticaret, Türkiye’de de perakende sektörünün ve ihracatın vazgeçilemez parçası olma yolunda. Cari açıklarımızda etkisi olacağını bildiğimiz bu sektörün gelişip güçlenmesi herkesin beklentisi. Bu konuda yetkin ve etkili olan herkesi gelişmenin bir parçası olmaları yönünde uyarmak istiyorum.

Yayınlayan

Atif Unaldi

Setting up the BBS system enabling the communication of two persons over telephone lines when he was a student at the Physics Department at the Bosphorus University, Atıf Unaldı established the first Internet connection in Turkey. He achieved a “first of its kind” type project again in Turkey by making an Internet and information program at Radio D (Radio Club) named “Farenin Kuyrugu” (The Tail of the Mouse) between 1992-1994. In 1994, he prepared, presented and produced a nightly live show,”RadyoNet”, appearing five weekdays on Kanal D. This was the first program consisted of live computer pictures from beginning to end. Atıf Unaldı was the General Director of the first Internet server in Turkey, Anadolu.Net, between 1994-1996. Being the supervisor of the World Air Games I in 1996 and 1997, he registered the sportsmen into the games over the Internet and Intranet. In 1998, he also became the Internet supervisor of the Sabah Group, and worked as a consultant in the project to sell Sabah Kitapları (Sabah Books) over the Internet. In the same year, he continued to write at his column (Yeni Ufuklar-New Horizons) in the .Net magazine, which was a publication of the Milliyet Group. In 1999, he was appointed as the webmaster in Ihlas.Net, and he also designed and administered it. In the very same year, he wrote at a column in an IT magazine, Pcweek of the Sabah Group. In the meantime, founding a web-design company, Artmedya, Unaldı prepared an Internet magazine talk show program for BRT, GeceNet, which he presented with Romina Ozipekci. Later, continuing to write in his column in the magazine, Canteen of the Aksam Group, Atıf Unaldı gave web-design lectures in the Ceramic Department of the IU. Leaving his position in Canteen upon the establishment of the Interporbil Group, Unaldı has been a columnist in the economy magazine, EkoTimes. At the moment, Atıf Unaldı is the columnist in the Computerlife magazine. He has been also a columnist in Finansal Forum newspaper every Wednesday. Being the brand consultant of Buybye.com, Unaldi produced and presented a programme, TRON, in Technology Channel. As of December 2004, becoming the IT Director of Star Media Group, Unaldi carried out the editorship of STARTEK supplement of Star newspaper. Currently being the Internet Director of Kanal D and Star Tv, Unaldi also produces the Technorock programme in Rock Fm. Being one of the founders of the group called Sitebuilders supported by Microsoft, Unaldı has been organising conferences, seminars and panels concerning “Web-design”, “mobile Internet”, “e-trade” and “advertisement in the Internet” with the group. The group has been successfully providing the persons and organisations with its free educational studies. Published Books 2006 Netizen ( Internet Dictionary ) The contests he participated as a juryman: 2002 - Altın Örümcek Web Contest 2003 - Altın Örümcek Web Contest 2004 - Grafi2000 Flash Animation Contest 2004 - Altın Örümcek Web Contest 2005 - Altın Örümcek Web Contest 2006 - Web Marketing Assotion - Web Awards His published articles: The Structuring of the Internet in the Information Society of Turkey, Yeni Turkiye Dergisi (The New Turkey Magazine), March 1998 Web-design criteria, Yıldız Technical University Publication, 1994 Conferences, Seminars and Professional Activites: 1999 - Informing the sitebuilders and e-trade and web-design seminars in Microsoft headquarters (Istanbul) 1999 - Web-design, e-trade, Media Technologies seminars within Microsoft (Ankara, Istanbul, Izmir, Konya, Antalya) 2000 - e-trade seminars within Kosgeb (Ankara) 2000 - e-trade seminars in the Fatih University (Ankara) 2000 - The Bilgi University Internet seminars (Speakers: Microsoft Turkey General Director Sureyya Ciliv, Atıf Unaldı) 2000 - Within the framework of the IT 2000 activities, e-trade and web design seminars (Istanbul) 2003 - PRCI Turkiye (Istanbul) 2003 - Wireless Forum ( İstanbul) 2003 - ODTU ( Ankara ) 2003 - Mobiliz.biz ( İstanbul ) 2004 - PRCI ( İstanbul) The softwares he translated: 1996 - Windows Commander 2000 - Babylon Internet Dictionary 2002 - Sitepublisher Softwares: 1992 - The installation of two radio automation systems (Radyo Kulup and Radyo C) (1995) 1994 - The software of two computer programs (Crossword and Puzzle) which were played with the participation of the television audience at Kanal 6 television. 1996 - The Turkish version of a program called Windows Commander 1998 - A computer software enabling the automation of the TV advertisement department The organisations he is the member of: WSP (Web Standards Project) A global organisation Sitebuilders Microsoft ASP Guilt A world organisation Isoc (Internet Society) A world organisation Mobiliz.biz Mobile Advertising Platform CehTURK