Netizen (2) : Sanal Para ve Blok Zincir Ekonomisi

FinansalForum’da, altın karşılığı bulunmayan bir ekonominin sanal olduğunu söylediğim günden bu yana neredeyse 20 yıl geçti. Artık bu ilişkinin yeniden kurulmasını beklemek ne kadar romantik bir bakış açısıysa, sanal paranın bir dayanağının olmadığını düşünmek de aynı oranda garip geliyor bana.

İsterseniz size kısaca uzmanların verdiği, sanal para madenciliği ile ilgili rakamları ileterek başlayayım. GPU üzerinden yapılan madencilikten son üç ayda Türkiye’ye giren para 10 milyon dolar civarlarında. ASIC madenciliğinde ise bu rakam 2 milyon doları buluyor.

Ancak gün geçtikçe sanal para madenciliği için  oluşturmanız gereken donanım ve elektrik maliyeti o kadar yükseliyor ki; bunu zararlı yazılımlar aracılığı ile oluşturulan botnet’lerle yapan dijital çeteler oluşmuş. Kaspersky Laz’ın bu konudaki araştırması 4000 cihazdan oluşan kanunsuz bir botnet’in ayda 30bin dolar civarında bir sanal para madenciliği yapabileceği yolunda.

Kaspersky Lab uzmanları bu konda yaptıkları araştırmada 5000 bilgisayardan oluşan bir botnet’in 200bin dolardan fazla gelir elde edildiğine şahit olduklarını iletiyorlar.

Tabii bitcoin ekosistemi bununla da kalmıyor. 2015 yılında dünya genelinde 415 bitcoin ATM’si varken Eylül 2017 itibariyle bu sayının 3 katı, 1516’ya çıktığını biliyoruz. Tabii bu ATM’lerin yarıdan fazlasının Amerika’da olduğunu sanıyorum söylememize gerek yoktur.

Dünya üzerindeki en pahalı sanal para olan bitcoinin fiyatı konusunda elimdeki coinmarketcap araştırması bu ay için 3969 dolar fiyat verirken, Google’ın Midmarketrates’den aldığı rakam 4073 dolar. Yani bitcoin yükselmeye devam ediyor. Üstelik Twitter’da yaptığım anket de gösteriyor ki; bitcoinin yükseleceği düşüncesinde olanların oranı yüzde 82.

Bitcoin en yüksek fiyata sahip olan sanal para olmakla birlikte 26 eylül itibariyle rezervlerine, Etherum ve  Litecoin da yetişmek üzeredir.

Buraya nereden geldik

Aslında sanal para ve onun üzerine oturduğu blok zincir (blockchain) teknolojisinin ortaya çıkışı çok da eskilere dayanmıyor. Blok zinciri fikri ilk olarak Satoshi Nakamoto’nun 2008’de kriptopara fikri olan Bitcoin’i ortaya koyduğu makalede çıkmıştır. Kriptopara makalesiyle beraber gelen dağıtık veritabanı fikri sanal para üzerindeki birden fazla harcanma problemine bir çözüm olarak önerilmiştir.

Bu koca ekonominin miramı Satoshi Nakamoto’nun kim olduğu bilinmemekle birlikte 1975 yılı 5 Nisan doğumlu Amerika’da yaşayan bir Japon bilgisayar mühendisi olduğu tahmin edilmektedir. Eylül 2017 itibari ile Nakamoto’nun elinde bulunduğu varsayılan 1milyon bitcoin’in değerinin 4 milyar dolarlık bir servete tekabül ettiği söyleniyor.

Bitcoin aslında bir blok zincir teknolojisi. Kısaca dağıtık yapılı veri tabanı olan blok zincir teknolojisi, sadece finans değil birçok alanda kullanılabiliyor. Güvenlik, kimlik denetimi kullanılan en önemli alanlardan biri.

Blockchain aslında dijital dönüşümün de en etkili alanlarından biri. Blok zincir teknolojileri sayesinde operasyonel maliyetler yüzde 73 oranında düşüyor. Tabii bu sektörel bazda değişiyor. Güvenlik ve ana sermaye maliyetlerini de düşürmesi, birçok sektör tarafından dijital dönüşümün en önemli parçası olarak kullanılacağını gösteriyor.

Blok zincirler finans ve kimlik kontrolü sektörlerinde çoğunlukla kullanılırken, iletişim alanında da ciddi bir şifreleme yöntemi. Mahremiyetin önemli olduğu alanlarda da çokça kullanılan blok zincirler, yapısı itibariyle dağıtılmış (decentralised) yapıların yönetiminde de ciddi avantajlar sağlıyor.

Dağıtılmış yapılar

Bitcoin ve devamında blok zincirler yapısı gereği dağıtık yapıdalardır. Dağııtk olmayan, merkezi yapılar çağımızın en ciddi güvenlik problemlerinin sebebi olduğu için, aslında internetin yaygınlaşması ile dağıtılmış yapılar çokça kullandığımız çözümler arasına girmiştir. Merkezi yapıların neden güvenlikli olmadığını burada anlatmak çok mümkün olmasa da son dönemde Equifax olayı en belirgin örnek durumlardan biridir. Amerika’da kredi derecelendirme kuruluşu olan Equifax toplamda 143 milyon vatandaşının kimlik ve kredi bilgilerini çaldırmıştır. Bu tip büyük miktardaki hesap bilgisi, kişisel bilgi çalınması durumu, şifresini zorlaştırmak için kılı kırk yaran ve sonra o zorlaştırdığı şifreyi hatırlamakta çok zorlanan biz kullanıcıların bu enerjilerini boşa çıkarmaktadır. Ancak buna rağmen şu ana kadar bu büyük açıkları verip, skandallara sebep olan kurumlara nedense hiçbir tazminat davası açılmamıştır.

Hizmet parasız veriliyor bile olsa, şifrelerimizin bile üçüncü şahıslar tarafından biliniyor olması, derin öğrenme yöntemi ile ciddi büyük tehditlere dönüşebilir. Bu bence tazminat davasından da daha ciddi bir kamu davası olmalıdır.

Yayınlayan

Atif Unaldi

Setting up the BBS system enabling the communication of two persons over telephone lines when he was a student at the Physics Department at the Bosphorus University, Atıf Unaldı established the first Internet connection in Turkey. He achieved a “first of its kind” type project again in Turkey by making an Internet and information program at Radio D (Radio Club) named “Farenin Kuyrugu” (The Tail of the Mouse) between 1992-1994. In 1994, he prepared, presented and produced a nightly live show,”RadyoNet”, appearing five weekdays on Kanal D. This was the first program consisted of live computer pictures from beginning to end. Atıf Unaldı was the General Director of the first Internet server in Turkey, Anadolu.Net, between 1994-1996. Being the supervisor of the World Air Games I in 1996 and 1997, he registered the sportsmen into the games over the Internet and Intranet. In 1998, he also became the Internet supervisor of the Sabah Group, and worked as a consultant in the project to sell Sabah Kitapları (Sabah Books) over the Internet. In the same year, he continued to write at his column (Yeni Ufuklar-New Horizons) in the .Net magazine, which was a publication of the Milliyet Group. In 1999, he was appointed as the webmaster in Ihlas.Net, and he also designed and administered it. In the very same year, he wrote at a column in an IT magazine, Pcweek of the Sabah Group. In the meantime, founding a web-design company, Artmedya, Unaldı prepared an Internet magazine talk show program for BRT, GeceNet, which he presented with Romina Ozipekci. Later, continuing to write in his column in the magazine, Canteen of the Aksam Group, Atıf Unaldı gave web-design lectures in the Ceramic Department of the IU. Leaving his position in Canteen upon the establishment of the Interporbil Group, Unaldı has been a columnist in the economy magazine, EkoTimes. At the moment, Atıf Unaldı is the columnist in the Computerlife magazine. He has been also a columnist in Finansal Forum newspaper every Wednesday. Being the brand consultant of Buybye.com, Unaldi produced and presented a programme, TRON, in Technology Channel. As of December 2004, becoming the IT Director of Star Media Group, Unaldi carried out the editorship of STARTEK supplement of Star newspaper. Currently being the Internet Director of Kanal D and Star Tv, Unaldi also produces the Technorock programme in Rock Fm. Being one of the founders of the group called Sitebuilders supported by Microsoft, Unaldı has been organising conferences, seminars and panels concerning “Web-design”, “mobile Internet”, “e-trade” and “advertisement in the Internet” with the group. The group has been successfully providing the persons and organisations with its free educational studies. Published Books 2006 Netizen ( Internet Dictionary ) The contests he participated as a juryman: 2002 - Altın Örümcek Web Contest 2003 - Altın Örümcek Web Contest 2004 - Grafi2000 Flash Animation Contest 2004 - Altın Örümcek Web Contest 2005 - Altın Örümcek Web Contest 2006 - Web Marketing Assotion - Web Awards His published articles: The Structuring of the Internet in the Information Society of Turkey, Yeni Turkiye Dergisi (The New Turkey Magazine), March 1998 Web-design criteria, Yıldız Technical University Publication, 1994 Conferences, Seminars and Professional Activites: 1999 - Informing the sitebuilders and e-trade and web-design seminars in Microsoft headquarters (Istanbul) 1999 - Web-design, e-trade, Media Technologies seminars within Microsoft (Ankara, Istanbul, Izmir, Konya, Antalya) 2000 - e-trade seminars within Kosgeb (Ankara) 2000 - e-trade seminars in the Fatih University (Ankara) 2000 - The Bilgi University Internet seminars (Speakers: Microsoft Turkey General Director Sureyya Ciliv, Atıf Unaldı) 2000 - Within the framework of the IT 2000 activities, e-trade and web design seminars (Istanbul) 2003 - PRCI Turkiye (Istanbul) 2003 - Wireless Forum ( İstanbul) 2003 - ODTU ( Ankara ) 2003 - Mobiliz.biz ( İstanbul ) 2004 - PRCI ( İstanbul) The softwares he translated: 1996 - Windows Commander 2000 - Babylon Internet Dictionary 2002 - Sitepublisher Softwares: 1992 - The installation of two radio automation systems (Radyo Kulup and Radyo C) (1995) 1994 - The software of two computer programs (Crossword and Puzzle) which were played with the participation of the television audience at Kanal 6 television. 1996 - The Turkish version of a program called Windows Commander 1998 - A computer software enabling the automation of the TV advertisement department The organisations he is the member of: WSP (Web Standards Project) A global organisation Sitebuilders Microsoft ASP Guilt A world organisation Isoc (Internet Society) A world organisation Mobiliz.biz Mobile Advertising Platform CehTURK