Facebook’un başına ne geldi? Neler oluyor?

Ben tarihleri hatırlamakta zorlanır ancak olayları hiç unutmam. PFChangs Etiler yeni açılmış, o efsane dynamite shrimp’i tattırmak için bizi konuk aldıkları gündü. CNNTurk’ten muhabir arkadaşlar arayıp, internette veri güvenliği ile ilgili bir röportaj yapmak istemişlerdi. Ben de yemeğin arasında PFChangs’de uygun bir yerde sorularını cevapladım. O zaman özellikle facebook üzerinde herkesin ön kapyı güvende tutmaya çalıştıklarını ancak asıl problemin uygulamaların aldığı izinler olduğunu söylemiştim. Bunu düzenlemek için de http://mypermissions.com sitesini (O zaman mobil uygulaması yoktu) önermiştim. Hatta muhabir arkadaş altyazı olarak yazmak için bana daha sonra telefon açıp bir daha sormuştu.
Üzerinden kaç yıl geçti bilmiyorum. İki önemli sorunu aynı anda gördüğümüz ciddi bir problemle karşılaştık. Akılda kalması ve çekici olması için sayıları çok önemsemeden ancak olayları hikayeleştirerek yazıyorum. Trump’ın dijital kampanyasının başındaki kişi, yahu bu seçmenin bilgisini nasıl toplarız diye bir akademisyenin kurduğu bir büyük veri şirketine gidiyor. Bu veri şirketi bir uygulama çıkarıyor. Uygulamayı iki yüzbin kişi indiriyor. Ancak bu kişiler son derece basit bir yetki veriyor uygulamaya. Kişilerin arkadaşlarının da isim ve profil bilgilerine ulaşmak. Veri bir anda 50 milyon kişiye ulaşıyor.
Sonra bu verileri alan kampanya yöneticisi, moda tabiri ile persona’lar oluşturuyor. Onların hassasiyetlerine uygun fake haber siteleri oluşturup, bunların reklamlarını o kişilere ulaştırıyor. Seçimden sonra söylentiler, dedikodular arşa değiyor. Ama yetkililerde hiç ses yok. İşin içinde Rus şirketleri olduğu söyleniyor. İnsan bir anda resmen ne oluyor bu dünyaya diyor.
İşin bir muhasebesini yaptığımızda facebook bunda en az suçlu taraf. Ancak son gelişmelerden iş artık ortaya çıktıktan sonra Mark (artık kim olduğunu söylemeye gerek yok) herkesten rol çalar gibi özür diliyor. Gazetelere sayfalarca özür mesajları yolluyor. Ancak hani Jurassic Park’ta mutfakta geçen bir sahne vardır. İnsanlar ses yapmamaya çalışır ama T-rex bir küçük ses duyar ve bundan sonra hızla yüzünü o tarafa çevirir ve devamı hızlı bir kovalamaca olur.
Facebook artık bu noktada herkes toplanan verilerin içini kurcalamaya, gagalamaya başladı… İlk bulgular özellikle android işletim yüklü cep telefonlarında konuşma bilgileri ve hatta SMS loglarının da facebook tarafından toplandığı yolunda…. Bana sorarsanız bu tavşan deliğinin başı.. Takip edenler bilirler bir süre önce facebook ile ilgili yakaladığım güvenlik problemi yüzünden uygulamayı silmiştim. Eğer doğruysa gerçekten çok derin bir güvenlik deliğinin başında duruyoruz.
Çıkardığımız ders nedir derseniz. Öncelikle Apple’ın Steve Jobs zamanında koyduğu ve Tim Cook’un bir süredir delmek için yol aradığı katı kurallar çok doğruymuş. Android bu noktada güvenlik açıklarına davetiye çıkarıyor. Ama Tim Cook’un Apple’ı da bu noktada follower olmaya başladı.
İkinci ders ise özellikle kişisel verilerinizi sadece siz koruyabilirsiniz. Bunu ne içine yazdığınız sitelerden, ne vatandaşı olduğunuz devletten veya avrupa birliğinden beklememeliymişsiniz. Bunu yaparsanız sadece siz değil, seçtiğiniz insanlar ve seçimleriniz bile manipüle edilir. Allah’ın verdiği özgür iradeyi telef etmiş, günah işlemiş olursunuz. O kişinin arkadaşı söyledi diye demokratik haklarını teslim eden cehaletten farkı kalmaz. Bilmem herkes anladı mı?
Üçüncü ders ise hani şu popüler söylemlerle facebook harikadır, google mükemmel diyenlere prim vermeyin. Bu insanlar pazarlama ağzı ile konuşurlar. Onlar facebook önce göklere çıkarırlar. Kriz anında ise yerin dibine sokarlar. Bakın göreceksiniz. Aslında facebook, google, apple birçok projeyi batırmış, dijitali de deneye yanıla öğrenmeye çalışan (Einstein’ın orta seviye zeka diye tanımladığı) şirketlerdir. Beklentiyi yüksek tutarsanız bu tip krizlerde paranoyaya kapılır, diğerleri diye tanımladığınız kişilerin şeytani yöntemler içinde olduğunu düşünürsünüz.
Bilmem anlatabildim mi?

Yayınlayan

Atif Unaldi

Setting up the BBS system enabling the communication of two persons over telephone lines when he was a student at the Physics Department at the Bosphorus University, Atıf Unaldı established the first Internet connection in Turkey. He achieved a “first of its kind” type project again in Turkey by making an Internet and information program at Radio D (Radio Club) named “Farenin Kuyrugu” (The Tail of the Mouse) between 1992-1994. In 1994, he prepared, presented and produced a nightly live show,”RadyoNet”, appearing five weekdays on Kanal D. This was the first program consisted of live computer pictures from beginning to end. Atıf Unaldı was the General Director of the first Internet server in Turkey, Anadolu.Net, between 1994-1996. Being the supervisor of the World Air Games I in 1996 and 1997, he registered the sportsmen into the games over the Internet and Intranet. In 1998, he also became the Internet supervisor of the Sabah Group, and worked as a consultant in the project to sell Sabah Kitapları (Sabah Books) over the Internet. In the same year, he continued to write at his column (Yeni Ufuklar-New Horizons) in the .Net magazine, which was a publication of the Milliyet Group. In 1999, he was appointed as the webmaster in Ihlas.Net, and he also designed and administered it. In the very same year, he wrote at a column in an IT magazine, Pcweek of the Sabah Group. In the meantime, founding a web-design company, Artmedya, Unaldı prepared an Internet magazine talk show program for BRT, GeceNet, which he presented with Romina Ozipekci. Later, continuing to write in his column in the magazine, Canteen of the Aksam Group, Atıf Unaldı gave web-design lectures in the Ceramic Department of the IU. Leaving his position in Canteen upon the establishment of the Interporbil Group, Unaldı has been a columnist in the economy magazine, EkoTimes. At the moment, Atıf Unaldı is the columnist in the Computerlife magazine. He has been also a columnist in Finansal Forum newspaper every Wednesday. Being the brand consultant of Buybye.com, Unaldi produced and presented a programme, TRON, in Technology Channel. As of December 2004, becoming the IT Director of Star Media Group, Unaldi carried out the editorship of STARTEK supplement of Star newspaper. Currently being the Internet Director of Kanal D and Star Tv, Unaldi also produces the Technorock programme in Rock Fm. Being one of the founders of the group called Sitebuilders supported by Microsoft, Unaldı has been organising conferences, seminars and panels concerning “Web-design”, “mobile Internet”, “e-trade” and “advertisement in the Internet” with the group. The group has been successfully providing the persons and organisations with its free educational studies. Published Books 2006 Netizen ( Internet Dictionary ) The contests he participated as a juryman: 2002 - Altın Örümcek Web Contest 2003 - Altın Örümcek Web Contest 2004 - Grafi2000 Flash Animation Contest 2004 - Altın Örümcek Web Contest 2005 - Altın Örümcek Web Contest 2006 - Web Marketing Assotion - Web Awards His published articles: The Structuring of the Internet in the Information Society of Turkey, Yeni Turkiye Dergisi (The New Turkey Magazine), March 1998 Web-design criteria, Yıldız Technical University Publication, 1994 Conferences, Seminars and Professional Activites: 1999 - Informing the sitebuilders and e-trade and web-design seminars in Microsoft headquarters (Istanbul) 1999 - Web-design, e-trade, Media Technologies seminars within Microsoft (Ankara, Istanbul, Izmir, Konya, Antalya) 2000 - e-trade seminars within Kosgeb (Ankara) 2000 - e-trade seminars in the Fatih University (Ankara) 2000 - The Bilgi University Internet seminars (Speakers: Microsoft Turkey General Director Sureyya Ciliv, Atıf Unaldı) 2000 - Within the framework of the IT 2000 activities, e-trade and web design seminars (Istanbul) 2003 - PRCI Turkiye (Istanbul) 2003 - Wireless Forum ( İstanbul) 2003 - ODTU ( Ankara ) 2003 - Mobiliz.biz ( İstanbul ) 2004 - PRCI ( İstanbul) The softwares he translated: 1996 - Windows Commander 2000 - Babylon Internet Dictionary 2002 - Sitepublisher Softwares: 1992 - The installation of two radio automation systems (Radyo Kulup and Radyo C) (1995) 1994 - The software of two computer programs (Crossword and Puzzle) which were played with the participation of the television audience at Kanal 6 television. 1996 - The Turkish version of a program called Windows Commander 1998 - A computer software enabling the automation of the TV advertisement department The organisations he is the member of: WSP (Web Standards Project) A global organisation Sitebuilders Microsoft ASP Guilt A world organisation Isoc (Internet Society) A world organisation Mobiliz.biz Mobile Advertising Platform CehTURK